Yazı İçeriği
Soğuk havalar yaklaşırken ailelerin en çok merak ettiği konulardan biri, bebekleri ve çocukları RSV (respiratuvar sinsityal virüs) ile gripten nasıl koruyabilecekleri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Ece Birincioğlu Çetin, çocuklarda RSV ve grip hakkında merak edilenleri yazdı.
RSV ve grip hangi çocuklarda daha ağır seyredebilir?
Her iki virüs burun akıntısı, öksürük, ateş ve halsizlik gibi belirtilere yol açabilir. RSV bazı bebeklerde bronşiolit veya alt solunum yolu enfeksiyonuna neden olabilir. Prematüre doğan bebeklerde, kalp ve akciğer hastalığı bulunan çocuklarda ve bağışıklık sistemiyle ilgili sorunları olanlarda ağır hastalık riski daha yüksek olabilir. Bununla birlikte yalnızca belirtilere bakarak RSV, grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarını kesin olarak ayırt etmek her zaman mümkün değildir.
Hangi belirtilerde beklenmemeli?
Hızlı ya da güçlükle nefes alma, göğüs kafesinde çekilme, beslenmede belirgin azalma, idrar miktarında düşüş, alışılmadık uyku hali veya bebeğin nefesinde duraklama görülmesi durumunda gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir. Dudaklarda morarma, ciddi nefes güçlüğü veya yanıtsızlık gibi belirtilerde 112 aranmalıdır.
Antibiyotik grip ve RSV’yi tedavi eder mi?
RSV ve grip virüslerin neden olduğu enfeksiyonlardır; bu nedenle antibiyotikler virüslere karşı etkili değildir. Hekim, eşlik eden bakteriyel enfeksiyondan şüphelenirse ayrıca değerlendirme yapabilir. Çocuğun yaşı ve hastalığın ağırlığına göre sıvı alımının desteklenmesi, burun tıkanıklığının giderilmesi ve uygun ateş takibi planlanır. Gripte bazı çocuklar için antiviral ilaçlar değerlendirilebilir; ilaç kararı muayene sonrasında hekim tarafından verilmelidir.
RSV’den korunmada aşı ile koruyucu antikor aynı şey değil
Uzman basın açıklamasında gebelikte RSV aşılaması ve bebekler için koruyucu uygulamalardan söz ediliyor. Ancak burada önemli bir ayrım var: Gebelikte uygulanan RSV aşısı ile bebeğe uygulanabilen uzun etkili koruyucu monoklonal antikor aynı ürün değildir. Bebeklerde kullanılan nirsevimab veya clesrovimab gibi koruyucu antikorlar aşı olarak adlandırılmamalıdır. Hangi uygulamaların hangi yaş ve risk gruplarında kullanılabildiği, ürünlerin ülkeye göre ruhsatı, temini ve yerel sağlık otoritelerinin rehberine bağlıdır. Türkiye’deki güncel uygulama ve uygunluğu çocuk hekiminizle görüşün. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC RSV rehberi) bu iki korunma yaklaşımını ayrı biçimde tanımlıyor; buradaki ABD sezon tarihleri Türkiye için otomatik öneri kabul edilmemelidir.
Grip aşısı ve günlük korunma önerileri
Altı aylık ve daha büyük çocuklarda mevsimsel grip aşısı, yaşa ve sağlık durumuna uygun olarak değerlendirilir. Özellikle 6 ay-8 yaş grubunda ilk kez aşılanan veya geçmişte yeterli sayıda doz almamış çocukların iki doza ihtiyacı olabilir; önceki aşı kayıtları önemlidir. Ailenin çocuğa uygun takvimi çocuk hekiminden öğrenmesi gerekir (2026-2027 grip aşısı doz değerlendirmesi).
El hijyeni, hasta kişilerle yakın temasın azaltılması, iç mekânların havalandırılması ve öksürme-hapşırma sırasında ağız ve burnun kapatılması enfeksiyonların yayılmasını azaltmaya yardımcı olur. RSV korunma yöntemleri ile grip aşısı birbirinin yerine geçmez.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi muayene yerine geçmez. Fotoğraf temsili: Kelly Sikkema / Unsplash.
