Bebek ve çocuklarda yüksek ateş nasıl ölçülür?

Anneler için en zorlu dönemler bebekleri hastalandıkları dönemdir. Ateşli bebek bakımı ve takibi normalden daha fazla özen ister. Bu zorlu dönemi daha kolay atlatabilmek için yüksek ateş olduğunda ne yapılması gerektiğini bilmek gerekir. Panik halinden çıkıp düzenli takip yapıldığında ve kontrol altına alındığında her şey daha kolay olacaktır. Bebek ve çocuklarda yüksek ateş nasıl ölçülür? Bebeklerde yüksek ateş nasıl düşürülür? Yaşlara göre ölçüm yöntemleri nelerdir? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Latife Ceylan, bebeklerde ateş ölçüm yerleri ve ateşi düşürmek için yapılması gerekenleri Anne Bebek Kulübü okuyucuları için yazdı.

Yüksek ateş nedir, bebeklerde ateş nasıl ölçülür? 

Yüksek ateş, bebeklerde ve çocuklarda doktora başvurunun en sık nedenlerindendir. “Vücut ısısının, o kişi için normal değerlerin üzerinde oluşu” olarak tanımlanır. Vücut ısısı gün içinde değişiklikler gösterebilir. Egzersiz, sıkı giyinme, sıcak hava, sıcak yiyecek ve içecekler ile değişebilir.

Tercih edilen ateş ölçüm yöntemi de çocukta yaş grubuna ve uyum sağlama durumuna göre değişir.

Okumalısınız: Bebeklerde beyin gelişimi nasıl desteklenir?

Ateş ölçülmesinde en güvenilir sonuç; vücut ısısına en yakın bölge olduğu için, rektal ölçüm (makattan ölçüm) ile elde edilir. Ancak uygulama zorluğu ve güvenli uygulama kısıtlılığı nedeniyle sık tercih edilmez. Çocuklarda en sık tercih edilen ateş ölçüm yöntemi, tüm yaş gruplarında uygulanabilmesi ve güvenilir sonuç alınması nedeniyle koltuk altı ölçümdür. Koltuk altı kurulandıktan sonra yapılmalıdır. 

Alından yapılan temassız ölçümler cilde 5cm mesafeden yapılmalıdır. Yanılma payı göreceli olarak daha fazladır. Yüksek olan ölçümler koltuk altı ölçüm ile teyit edilmelidir. Ağızdan ölçüm büyük yaş grubunda tercih edilebilir ancak ölçümden 10 dk önce alınan sıcak ya da soğuk yiyecek ve içecek sonucu etkileyebilir. 

Civalı – cam  termometreler, civanın zehirleyici etkisi, camın kırılıp travmaya neden olma ihtimali göz önünde bulundurularak çocuklarda güvenli olmadığı için önerilmez. Koltuk altı ölçümlerde güvenli olması  nedeniyle daha çok  dijital termometreler önerilir. Temassız termometreler hijyenik olması ve çok hızlı ölçüm yapması nedeniyle tercih sebebidir.

Yaşlara göre ateş ölçüm yöntemleri  

0-1  ay: Koltuk altı
1-3  ay: Makat , koltuk altı, alın
6 ay – 4  yaş:  Makat, koltuk altı , alın, kulak
4 yaş ve üzeri:  Koltuk altı, alın , kulak, ağız

Ölçüm yerlerine göre yüksek ateş sınırı

Rektal (Makat) : 38 derece üstü (Derece rektumda en az 2 dakika tutulmalı)
Aksiller (Koltuk altı): 37,4 derece üstü (Derece koltuk altında en az 4 dakika tutulmalı)
Kulak: 37,9 derece üstü
Alın: 37,9 derece üstü
Oral (Ağız): 37,6 derece üstü (Derece ağızda en az 3 dakika tutulmalı) 

Bebeklerde ateşi düşürmek için neler yapabiliriz? 

Gereksiz ve agresif yaklaşım vücut ısısını normalin altına düşürüp hastayı hipotermiye sokabilir, o nedenle dikkatli olunmalıdır. Öncelikle kalın giysiler çıkarılmalı, aktivite azaltılmalı, hasta titrese bile örtülmemelidir. Ateş sırasında titreme, el ve ayaklarda morarma normal bir durumdur. 

Soğuk uygulama için suyun sıcaklığı 29-32 derece olmalı, buzlu olmamalıdır.  Soğuk uygulama sırasında el ve ayakları ısıtıp vücudu soyarak, koltuk altı, kasıklar, göbek gibi büyük damarların geçtiği yerlere  ılık suyla ıslatılmış bez uygulamak ve sık sık değiştirmek yararlı olacaktır. Alın bölgesine koyulan ıslak bezin ateş düşürmede etkisi yoktur. Ilık suyla alınan duş da faydalı olacaktır. 

En sık yapılan hata ateş düşürücü şurubu yanlış dozda vermektir. Hastanın kilosuna ve yaşına uygun miktarda verilmelidir. Rutin kontroller sırasında hastanın hekiminden  bu konuda bilgi almalı, acil durumlara karşı hazırlıklı olunmalıdır. 

Ateş düşürücü olarak ise  ilk tercihimiz parasetamol dür, ibuprofen içeren ilaçlar mecbur kalınırsa ikinci tercih olarak kullanılabilir. Rutin olarak dönüşümlü kullanma önerilmez. Birden fazla ateş düşürücünün ardışık olarak veya birlikte kullanılmasının da ekstra bir faydası yoktur. 

Okumalısınız: İlk 1000 gün neden çok önemli?

Okumalısınız: 0-6 ay bebek bakımı hakkında merak edilenler

Okumalısınız: Bebeklerin ateşi nasıl düşürülür? Ne zaman doktora gitmek gerekir?

Okumalısınız: Bebekler için en iyi ateş ölçer markası hangisi?

Anneler buluşuyor. En iyi ateş ölçer markaları için Anne Bebek Kulübü Forum‘u ziyaret edebilirsiniz.