Yazı İçeriği
Ergoterapi nedir? Çocuğumun ergoterapiye ihtiyacı olduğunu nasıl anlarım? Hangi durumlarda Ergoterapiste başvurmak gerekir? Ergoterapist Süleyman Sert, çocuklarda ergoterapi tedavisi hakkında bilgi verdi!..
Çocuğumun ergoterapiye ihtiyacı olduğunu nasıl anlarım?
Ergoterapi denilince genellikle insanların aklına gelen ilk şey bir terapi çeşidi olmasına rağmen aslında öyle değil… Ergoterapi ülkemizde yeni yeni gelişmekte olan bir meslektir ve içinde birçok terapi çeşidi ve müdahale barındırır.
Gelin ülkemizde yeni gelişmekte bu mesleğin ne olduğuna bakalım.
Ergoterapi Sağlık ve Bakım Meslekleri Konseyi tarafından düzenlenen bilim derecesine dayalı, sağlık ve sosyal bakım mesleğidir. Ergoterapi, hem zihinsel hem de fiziksel sağlık ve refah için insanları “bütüncül bir yaklaşım” olarak alır ve bireylerin tam potansiyellerine ulaşmalarını sağlar.
Amerikan Ergoterapi Derneği’nin açıklamasında Ergoterapi yaklaşımı aktivite üzerine kurulmuştur ve insanın yaşam sağlık ve memnuniyeti ile bağlantılıdır. Ergoterapi amaçlı aktiviteler ve katılım üzerine odaklanır. Bu şekilde kişinin yaşam memnuniyetini ve fonksiyonunu yükseltir.
Ergoterapi, insanların iyileşmesini kolaylaştırmak ve kendileri için önemli olan faaliyetleri (veya okupasyonları) yapmalarını engelleyen engellerin üstesinden gelmek için güçlendirmek için pratik destek sağlar. Bu destek, insanların hayatın her alanında bağımsızlığını ve memnuniyetini artırır.
Bir terim olarak “okupasyon”, insanların bağımsız bir şekilde yaşamasına ve bir kimlik duygusuna sahip olmasına izin veren pratik ve amaca yönelik faaliyetleri ifade eder. Bu, kişisel bakım, iş veya boş zaman gibi temel günlük görevler olabilir.
Ergoterapi mesleğinin tarihçesi
Ergoterapinin geçmişi 1. Dünya Savaşından sonrası yaralanan askerlerin sivil hayata adaptasyonu için yapılan uğraş faaliyetlerine dayanmaktadır. Ergoterapinin bir sağlık mesleği olarak kabul edilmesi ise 1920’li yıllara dayanmaktadır. 1900 ve 1930 yılları arasında mesleğin ileri gelenleri Ergoterapinin uygulama alanlarını tanımlamışlardır ve destekleyici teorileri geliştirmişlerdir.
Ergoterapistler her bir uygulama alanında farklı popülasyonlar ve tanılar ile çalışabilir. Bunlar arasında pediatri, ruh sağlığı, toplum sağlığı, sağlıklı yaşlanma, rehabilitasyon, iş, endüstri ve rehabilitasyon teknolojisi alanları sayılabilir.
Ergoterapistlerin en yoğun çalıştığı alanlardan biri de Duyu Bütünleme Terapisidir. Duyu Bütünleme Terapisinin kurucusu Dr. Ergoterapist Anna Jean Ayres duyu bütünlüğü organizasyonunu kişinin vücudunu çevreye karşı etkili bir şekilde kullanabilmesi olarak tanımlar. Duyu Bütünleme mekansal ve zamansal açıdan gelen farklı duyu girdilerini ve bilgileri yorumlamak, ilşkilendirmek ve birleştirmenin olduğu bir nörolojik süreçtir.
Bununla birlikte ortopedi, nöroloji, romatoloji gibi temel tıp alanlarında da çalışan çok sayıda ergoterapist vardır.
Ergoterapistlerin her bir uygulama alanına özgü belirli çalışma şekilleri vardır.Bu yazıda Çocuklarda Ergoterapi konusunu ayrıntılı inceleyeceğiz.
Çocuğunuzun ergoterapiye ihtiyaç duyduğunun 5 İşareti
Bir çocuğun temel mesleği oyun oynamak ve öğrenmektir. Oyun çocukların çevrelerindeki dünyayı keşfetmelerine, onunla etkileşim kurmayı öğrenmelerine ve başkalarıyla bağlantı kurmalarına olanak sağlar. Bu zamanla işleri bağımsız olarak yapmalarına olanak tanıyan temel yaşam becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur.
Bununla birlikte, bazı çocuklar becerilerde ustalaşmada sorun yaşayabilir. Fiziksel (ince veya kaba motor beceriler), duyusal işlemleme, bilişsel ve akademik beceriler vb. konularda sorunlar yaşayabilir.
Bu durumlarda, Pediatrik Ergoterapi büyük bir fark yaratabilir. Pediatrik Ergoterapinin amacı, çocukların hayatın her alanında bağımsız olmalarına yardımcı olmaktır.
İşte çocuğunuzun Ergoterapiye ihtiyaç duyabileceğine dair beş işaret:
1-Yaşa uygun gelişimsel kilometre taşlarına ulaşmada zorluk
Bir çocuk belirli bir yaşta veya belirli bir dönemde yaygın olan becerileri geliştirmede geride kalıyorsa
- Boynu tutma, oturma, emekleme ve zamanında yürümenin gelişimsel kilometre taşlarına ulaşamama
- Yaşa uygun düzeyde öğrenememe
- Yaşa uygun oyun ve sosyal beceriler geliştirmeme
- Göz temasından ve sosyal etkileşimden kaçınma
Sosyal etkileşim becerileri, hayatımızdaki diğer insanlarla bağ kurmamıza ve ilişkiler kurmamıza ve ayrıca çevremizdeki kişileri anlamamıza yardımcı olan becerilerdir. Çocuğunuz, aşağıdaki özelliklerden bazılarını gösteriyorsa, sosyal becerilerini geciktirmiş olabilir:
- Konuşurken uygun göz temasından kaçınmak
- Aile ve akranlarla sosyal olarak etkileşimde zorluk yaşama
- Uygun yaştaki akranlarıyla etkileşimde bulunamama ve oyun oynama konusunda zorluk
- Yeni ortamlara ve kalabalık toplantılara uyum sağlamada zorluk
- Gecikmiş iletişim veya dil becerileri
- Okul ortamında başa çıkamama
- Yetersiz veya uygunsuz oyun becerileri:
Oyun, çocuklar için yaşa uygun beceriler geliştiren ve dünyadaki yerlerini anlayarak çok önemli bir aktivitedir.
Bir çocuk oyun yoluyla motor becerilerini, bilişsel becerilerini geliştirebilir, problem çözmeyi öğrenebilir ve sosyal becerilerini geliştirebilir.
Aşağıdakileri fark ederseniz çocuğunuzun bir Ergoterapiste başvurması gerekebilir:
- Oyuncakları uygun şekilde keşfedememe
- Saatlerce tekrarlayan aynı oyunları oynama (örneğin Oyuncakları sıraya dizmek)
- Bir yetişkin veya akranla oynamaktansa yalnız oynamayı tercih etme
- Amaçlı oyun olmadan sürekli hareket halinde oynama
- Kısa dikkat süresi, bir aktiviteden diğerine hızla geçer
- Oyun oynarken akranların / kardeşlerin oyuna katılmasında zorluk
- Paylaşma ve sıra alma kavramlarını anlamıyor
- Kaba Motor ve İnce Motor becerileri ile ilgili sorunlar
Kaba Motor (fiziksel) beceriler, tüm vücut hareketini gerektiren ve ayakta durma, yürüme, koşma ve dik oturma gibi günlük işlevleri yerine getirmek için vücudun büyük (çekirdek dengeleyici) kaslarını içeren becerilerdir. Aynı zamanda top becerileri (fırlatma, yakalama, tekme atma) gibi el-göz koordinasyon becerilerini de içerir. Vücut tonu ve gücü ve / veya dengesi düşük olan bir çocuk beceriksiz veya koordinasyonsuz görünebilir. Ayrıca şu alanlarda zorluk yaşayabilirler:
- Topu yaşına uygun şekilde yuvarlayamaz, atamaz, yakalayamaz veya tekmeleyemez
- Yaşına uygun merdiven inip çıkmakta zorluk
- Vücudun her iki tarafını koordine etmekte zorlanma
- Sağ ve sol kavramını anlamakta zorluk
- Zayıf denge ve koordinasyon
- Düşük kas tonusu
- Zayıf dayanıklılık, kolayca yorulma ( fiziksel oyunlardan ve aktivitelerden kaçınır )
İnce motor beceriler, yazma, kesme, küçük bir nesneyi tutma, bir kaşık alma ve ayakkabı bağcığı bağlama gibi becerilerdir.
Bu becerilerin gelişimi, kolun ve elin daha sonra kontrolle hareket edebileceği sabit tabanı sağlayan fiziksel becerilerin (çekirdek kas gücü, gövde kontrolü ve omuz kuvveti gibi) yaşa uygun gelişimine bağlıdır.
Çocuğunuz ince motor becerilerle mücadele ediyorsa, şu eylemlerden birinde zorluk yaşayabilir:
- Yaşa uygun bir zamanda el hakimiyeti geliştirme
- İki elini de uygun şekilde kullanma
- Oyuncakları ve bulmacaları manipüle etme
- Kalem veya yazı aleti tutarken veya makas kullanma
- Kalem tutma, el yazısı (harf / sayı oluşumu)
- Şekilleri boyama, çizme, şekilleri kopyalama
- Fermuar, düğme, ayakkabı bağcığı kullanma
- İnce motor becerileri gerektiren görevlerden ve oyunlardan kaçınmak
İnce motor beceri sorunları ele alınmazsa, bu alanda gecikmeler yaşayan bir çocuk, okulda bilgisayar kullanmak ve temel etkinlikleri yerine getirmekte zorlanabilir.
Ergoterapist çocuğunuzun günlük görevleri tamamlamasına yardımcı olmak için fiziksel temelli terapi stratejileri sağlayabilir ve değiştirilmiş hareketler sunabilir.
- Duyusal İşleme Bozuklukları
Duyusal İşleme Bozukluğu bireyin algıladığı duyusal bilginin anormal tepkilerle sonuçlandığı nörolojik bir bozukluktur.
Duyusal işlemleme, sinir sisteminin duyulardan mesaj alma ve bunları yanıtlara dönüştürme şeklini ifade eder. Duyusal İşleme Bozukluğu olanlar için, duyusal bilgi beyne gider ancak uygun tepkiler halinde düzenlenmez. Duyusal işlemleme Bozukluğu olan kişiler, duyusal bilgiyi diğer birçok insandan farklı şekilde algılar ve / veya yanıt verir.
Duyusal işleme kaygıları olan bir çocuk, gözlerinden (görme), kulaklarından (ses), derisinden (dokunma), burundan (koku), ağızdan (tat), kaslardan ve vücut eklemlerinden (beden farkındalığı) gelen duyusal girdiyi kullanmakta güçlük çeker.
Çocuğunuzda aşağıdaki özellikleri fark ettiniz mi?
Duyusal sorunları fark ettiyseniz ve çocuğunuzun duyusal davranışlarının odaklanma veya günlük aktiviteleri tamamlama becerilerine müdahale ettiğini düşünüyorsanız, bir Pediatrik Ergoterapiste danışmanız gerekebilir.
Bir Ergoterapist, duyusal sorunları belirlemenize yardımcı olabilir ve çocuğa yardımcı olabilecek stratejiler önerebilir.
Yukarıdaki konular, aynı zamanda akademik becerileri de etkileyebilir ve çocuk okulda bazı durumlarda başa çıkmakta güçlük çekebilir.
- Çocuğun el yazısı, el-göz koordinasyonu (sınıfta beyaz tahtaya yazmak, öğretmenin tahtaya yazdıklarını bir deftere kopyalamak), dikkat etmekte güçlük çekmesi veya organizasyon ve sosyal etkileşim eksikliği vb. sorunları olabilir.
Ergoterapist , çeşitli ihtiyaçları olan çocukların bilişsel, fiziksel, duyusal ve motor becerilerini geliştirmelerine ve öz saygılarını ve başarı duygusunu geliştirmelerine yardımcı olabilir.
