Bebeklerde emekleme ne zaman olur?

Bebeklerde emekleme ne zaman olur? Bebeklerde emekleme kaçıncı ayda başlar? Bebeklerde emekleme aşamaları nelerdir? Doç. Dr. Özge Serçe Pehlevan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Neonatoloji (Yenidoğan) Uzmanı bebeklerde emekleme dönemi hakkında merak edilenleri yazdı!..

Bebeklerde emekleme ne zaman başlar?

Bu yazım da ana hatları ile “Bebekler ne zaman emekler?” “Emekleme neden önemlidir?” “Emeklememenin olumsuz etkileri nelerdir?” “Bebekler emeklemeye nasıl teşvik edilir?” başlıklarına değineceğim.

Çocuklar yaşamlarının ilk iki yılında çok hızlı büyür ve dil, motor, sosyal vb. alanlarda da benzer hızla gelişirler. Çocuklardaki motor gelişim, kaba ve ince motor gelişim olarak ikiye ayrılır. Kaba motor gelişim vücudun gövde, kol ve bacak hareketlerini kontrol eden büyük kaslarının işlevsellik kazanmasıdır. İnce motor gelişim ise el ve parmak hareketleri gibi daha küçük ince hareketleri içerir. Çocuklarda kaba motor gelişim genelde baştan ayağa doğru düzenli bir sırada ilerler. Ancak sırası gelen kaba motor becerinin gelişiminin başlangıcı ve ortaya çıkış biçimi çocuktan çocuğa farklılık gösterir. Buna en güzel örnek emeklemedir. Genelde bebekler el ve dizlerini sıra ile hareket ettirerek emeklemeyi başarırken, kimisi sadece kollarını kullanır, bir kısmı ise yarı oturur pozisyonda ilerler. Bazı çocuklar ise emekleme fazını es geçerek yani hiç emeklemeden tutunarak yürümeye başlarlar. Bu konuda farklı görüşler olsa da genel olarak emeklemeden yürümenin önemli bir zararı olmadığını söyleyebiliriz. Emeklemeyi öğrenen çocuk ince motor becerileri de bir yanda geliştirir. İstediği nesneye ulaşan çocuk önce onu avucu ile kavrar, sonra zamanla eşyaları parmakları ile kavrayarak tutar.

Bebeklerde emekleme belirtileri nelerdir?

Emeklerken beynin iki tarafı aynı anda çalışır. Bu nedenle beynin iki tarafı arasındaki bağlantılar güçlenir. El-göz koordinasyonu, vücudun iki yarısı arasındaki koordinasyon, görsel uzamsal algı, görsel takip becerisi artar. Emeklerken el ve bacaklarıyla yerdeki farklı dokulara temas etmesi dokunma duyusunu geliştirir. Emekle sırasında yürümeye kıyasla çok daha fazla eklem ve kasa uyarı gideceği için beden farkındalığı gelişir. Özetle bebeklerde görsel algı, denge ve koordinasyon gelişimi açısından emekleme çok önemlidir.
Genelde bebekler 6-9 ay arasında emekler, kabaca 6-8 ay arası dönem sürünme, 7- 9 ay arası dönem ise emekleme için beklenen aylardır. Doğum sonrası 8-12 aylık dönemde bebeğiniz;

– Emeklemiyorsa – Emeklerken vücudunun bir tarafını 1 aydan fazla sürüklüyorsa – Sizi izlerken sakladığınız şeyleri aramıyorsa

– Hiçbir kelime söylemiyorsa

– El veya kafa sallama gibi vücut mimiklerini kullanmıyorsa

– Nesneleri, resimleri göstermiyorsa doktorunuza başvurunuz ama hemen de panik olmayınız.

Unutmayın her bebek kendi tarzında ve farklı zamanlarda gelişim gösterir. Ancak gecikmenin bireysel farkındalık olduğunu kabul etmeden önce özellikle erken doğum gibi nörolojik gelişim açısından bebeğiniz riskler taşıyorsa bu konuda bir uzmanın değerlendirmesi daha güvenilir olacaktır.

Bebeklere emekleme nasıl öğretilir?

Çocuğunuzun motor gelişimine destek olmak için yaşı çok küçük bile olsa sizi anlamayacağı yanlış algısına kapılmadan, onu yapmayı başardığı her aşamada överek cesaretlendirin. Çocuğunuzla beraber yerde bol bol vakit geçirin. Bebeğinizle paylaşacağınız bu “yer aktivite zamanı” bebeğiniz için hem eğlenceli olacak hem de gelişimine yardımcı olacak egzersizleri yapmasına olanak sağlayacaktır. Kendinizi heyecanla inceleyeceği bir hedef olarak kullanabilirsiniz. Aynı şekilde bu amaçla en sevdiği oyuncaklardan, objelerden de faydalanabilirsiniz.

Onunla oynadığınız oyunlar içine bolca emekleme aktiviteleri serpiştirin. Birlikte sandalyelerin, masaların altından emekleyin; oluşturduğunuz tünellerden geçin. El, kol gibi vücut bölümlerini algılaması için ona masaj yapabilir, bebeğinizin güvenliği gözetilerek üretilmiş olması kaydıyla çıngıraklı çorap, bileklik gibi ürünlerden faydalanabilirsiniz. Emeklemesi için bebeğinize güvenmeniz ve ona fırsat vermeniz önemlidir. Bebeğinizi mama sandalyesinde uzun tutmak, yastıkla koltukta destekleyerek oturtmak emeklemeye geçiş yapmasını olumsuz etkileyecektir. Diğer taraftan emekleme problemi daha erken aylarda yüzükoyun pozisyonda duramayan veya durmayı sevmeyen bebeklerde daha sık görülebilir.

Bebekler yüzükoyun pozisyonda yer çekimi ile mücadele ederler. Yüzükoyun pozisyonda kollarına yük almayınca, bebeklerin omuz ve kol kasları yeterince gelişmez, ağırlık aktarmayı öğrenemezler. Vücut parçaları arasındaki koordinasyon ve denge de yetersiz gelişir. Bunun sonucunda emekleme gibi sonraki gelişim basamakları da sekteye uğrayabilir. Bu nedenle daha erken aylarda bebeğinizi bol bol yüz üstü pozisyonda tutan aktiviteler yapın, ancak bebeğiniz yüzükoyun pozisyonda iken onun güvenliğini sağlamak adına yanından ayrılmayın. Yüzükoyun poziyonda durmayı sevmiyorsa kırılmaz aynalardan faydalanabilirsiniz. Göğsünün altına yerleştirilmiş havlu vb. destekleyici ile başını kaldırmasına yardım edip aynaya bakmasını sağlayabilirsiniz.

Bebeklerin emekleme döneminde dikkat edilmesi gerekenler

Bebeklerin gelişim sürecindeki emekleme ve özellikle yürüme aşamalarında kendi çevrelerindeki dünyayı keşfetmek en büyük hobilerinden biri olur. Bu nedenle bebeğiniz emeklemeye başlayınca ek güvenlik tedbirleri almanız gerekecektir. Bebeğiniz ulaşabileceği her şeyi ağzına götürmek isteyeceği için yerde tehlikeli şeyler olmamasına dikkat edin. Oyun matında serbest bırakmayın. Köşesi sivri yerlere kenar/köşe koruyucu yerleştirebilirsiniz. Oyun çitleri bebeğiniz oyun alanında sınırları aşmadan oyalanırken günlük hayatta sizin de bazı işlerinizi yapabilmenize olanak sağlayacaktır.