Çocuklarda kasık fıtığı sık rastlanan ve sinsi ilerleyen bir rahatsızlıktır. Erken doğan bebeklerde kasık fıtığı ile daha çok karşılaşılır. Peki, çocuklarda kasık fıtığı neden olur, kasık fıtığı belirtileri nelerdir, kasık fıtığı ameliyatı nasıl yapılır? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzm. Dr. Burak Emre Demir, merak edilen tüm bu soruları yanıtladı, konuyla ilgili aileleri bilgilendirdi.
Anne karnındaki bebeğin yumurtalıkları, böbreklerin yanında oluşmaya başlar ve zaman içinde kasık bölgesine iner. Erkek çocuklarda testisler kasık kanalından geçer ve torbalara iner. Kız çocuklarında rahmin karın içinde sabit durmasını sağlayan bazı yapılar kasık kanalından geçer. Doğumla birlikte buradaki kanal ve zar yapıları kapanır. Uygun şekilde kapanmazsa bir kese oluşur ve karın içinde olması gereken organ ve dokular bu kesenin içine girerek kasık bölgesinde şişlik meydana getirir.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzm. Dr. Burak Emre Demir
Çocuklarda kasık fıtığı belirtileri nelerdir?
Çocuklarda kasık fıtığının en önemli belirtisi kasık bölgesinde beliren şişliktir. Fıtığın bulunduğu yerde yumuşak bir kitle ele gelir. Kasıktaki şişlik erkek çocuklarda torbalara kadar inebilir. Fıtık normalde ağrı yapmaz. Ancak fıtığın boğulması halinde çocukta huzursuzluk ve ağrı görülebilir.
Doktora başvuru geciktikçe kusma, karın şişliği, kaka yapamama gibi bulgular ortaya çıkmaya başlar. Şişliğin üzeri kızarır. Bu acil bir durum olup bazen acil ameliyat gerektirmektedir.
Çocuklar sırt üstü yattığında bazen fıtık kesesi küçülüp kaybolur ve görünmez. Fakat aslında fıtık kesesi yine vardır. Ancak gözle tanı konulması mümkün değildir.
Çocuklarda kasık fıtığı ne sıklıkta görülür?
Kasık fıtığı her yaşta ortaya çıkabilir. Zamanında doğan bebeklerin %1-4’ünde kasık fıtığı olmaktadır. Prematüre bebeklerde bu oran %40’a kadar çıkmaktadır. Kasık fıtığı %80-90 erkek çocuklarında olmaktadır. Kasık fıtıklarının %60’ı sağ tarafta, %30’u sol tarafta, %10’u çift taraflı görülür. Bazı doğumsal bağ dokusu hastalıkları olan çocuklarda daha sık rastlanır.
Çevresel faktörler, kronik kabızlık, ateş ve öksürükle seyreden boğmaca gibi şiddetli enfeksiyonlar ya da karın içi basıncını artıran şiddetli kusma gibi durumlar kasık fıtığına direkt olarak neden olmaz. Ancak kasık fıtığının belirgin hale gelmesine neden olabilir ya da mevcut olan açıklığın büyüyerek fıtık kesesi haline gelmesine yol açar.
Çocuklarda kasık fıtığı boğulması nedir?
Çocukluk çağı kasık fıtıklarında en önemli sorun, boğulmadır. Fıtık kesesi içine giren karın içi yapıların bu kese içinde sıkışarak kan dolaşımının bozulması durumudur. Bu durumda çocukta huzursuzluk, ağrı ve kusma ortaya çıkabilir. Devam ederse iştah kaybı, dışkı yapamama ve karın şişliği ortaya çıkabilir. Bir yaş altı çocuklarda daha sık görülür. Zamanında tanınmaz ve acil olarak tedavi edilmez ise kese içinde sıkışan organ ve dokuların kangren olması ile hayati risk yaşanabilmektedir.
Okumalısınız: İnmemiş testis nedir? Çocuklarda inmemiş testis ameliyatı nasıl yapılır?
Kasık fıtığı şüphesi olunca ne yapılmalı?
Çocukluk çağında kasıkta fark edilen şişlik kasık fıtığını akla getirmelidir. Çocukta kasık fıtığı şüphesi varsa, en kısa zamanda değerlendirmesi ve sonrasında tanısının kesinleştirilmesi gerekir. Çünkü çocuklarda kasık fıtığı mümkün olan en kısa zamanda, yani belli bir yaş veya aya kadar beklenilmeden ameliyat edilerek tedavi edilmelidir.
Kasık fıtığı kısırlığa neden olur mu?
Tedavideki gecikme, damarlara baskı, ısı farklılıkları gibi sebepler testislerin zarar görmesine sebep olabilir. Çocuklara uygun olmayan tekniklerle ameliyat edilmesi testislere zarar verebilir. Bu yüzden kasık fıtığı söz konusuysa, alanında uzman bir hekim tarafından ameliyat gerçekleştirilmelidir.
Kasık fıtığı tedavisi nasıl yapılır?
Kasık fıtığının tek tedavisi ameliyattır. Ameliyat genel anestezi altında ve günübirlik ameliyat şeklinde yapılmaktadır. Kasık fıtığı, karın içi organlarının sıkışarak boğulması riskini engellemek için mümkün olan en kısa sürede ameliyat ile onarılmalıdır.
Eğer fıtık acil şartlar olmadan, tespit edildikten hemen sonra uygun şartlarda ameliyat edilirse zor bir ameliyat değildir. Ayrıca kasık fıtığı ameliyatı hem açık ameliyat biçiminde hem de laparoskopik yani kapalı ameliyat biçiminde gerçekleştirilebilir.
Prematüre bebeklerde anestezinin risk taşıma olasılığı nedeniyle bir iki ay beklenebilir. Buna ameliyatı yapacak olan cerrah ve anestezi doktoru karar vermektedir.
