Öksürük, çocuklarda sık doktora başvuru nedenlerinin başında gelir. Çocukların uyku düzenini bozarak hayat kalitesini etkileyen öksürük problemi bazı hastalıkların habercisi olabilir. Peki, öksürük neden olur? Çocuklarda öksürük nasıl geçer? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Latife Ceylan, konuyla ilgili önemli bilgiler paylaştı.
Öksürük, özellikle kış aylarında aileleri endişelendiren, sık doktora başvuru sebeplerinden biridir. Aslında çocuklarda olmasını istediğimiz bir savunma mekanizmasıdır. Solunum yolundaki herhangi bir toz parçası, virüs partikülü, sekresyon ya da yabancı cismi uzaklaştırmak için refleks bir yanıttır. Sağlıklı çocuklar günde ortalama 15 kez öksürebilir.
Öksürük 4 haftadan kısa süreli ise akut, 4 haftadan uzun süreli ise kronik öksürük olarak adlandırılır. Bazı viral enfeksiyonlardan sonra öksürük 8 haftaya kadar uzayabilir.
Çocuklarda öksürük nedenleri
Bebekler ve küçük çocuklarda öksürüğün en sık nedeni virüslerdir (krup, sinüzit, bronşit, zatürre, boğmaca vb). Küçük çocuklarda yılda ortalama 6 – 8 kez üst solunum yolu enfeksiyonu görülür.
-Postnazal drip sendromu (kronik geniz akıntısı)
-Çeşitli alerjenler ve astım (gece – gündüz devamlı, kriz şeklinde öksürük)
-Pasif sigara maruziyeti
-Gastroözefageal reflü
-Kalp yetmezliği
-Psikolojik nedenler (Uykuda kaybolur)
-Anatomik nedenler (Yenidoğan döneminden itibaren kesintisiz öksürük)
Çocuklarda öksürük tedavisi
Çocuklarda öksürük şurupları güvenli değildir. Üst solunum yolu enfeksiyonu sırasında soğuk algınlığı şurubu, öksürük şurubu adı altında verilen ilaçların etkili olduğunu kanıtlayan çalışma yoktur, aksine bu ilaçların küçük çocuklarda ölüm de dahil ciddi yan etkilerinin olduğu bazı çalışmalarda gösterilmiştir.
Bazen öksürüğün kesilmesini istemediğimiz durumlar da olabilir. O nedenle özellikle 6 yaş altında öksürük şurubu önermiyoruz! Daha büyük çocuklarda da yan etki potansiyeli göz önünde bulundurularak, doktor kontrolünde kullanılması önerilir.
Öksürük tedavisi için öncelikle yeterli sıvı alımı sağlanmalıdır. Amerikan Pediatri Akademisi 6 yaş üzerindeki çocuklarda boğaz pastili ve 1 yaş üzerinde bal kullanımının faydalı olabileceğini bildirmiştir. Bunlar dışında;
• Oda havasını nemlendirmek
• Burnu mutlaka açık tutmak
• Ilık bitki çayları tüketmek (azı karar, çoğu zarar) faydalı olabilir.
Astımı olmayan çocuklarda ilaçlı buhar tedavisi, üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlı öksürüklerde faydalı değildir. 4 haftadan uzun süren kronik öksürüğü olan hastalarda altta yatan hastalık açısından ayrıntılı değerlendirme gerekmektedir.
Öksürük için ne zaman doktora başvurmalı?
• Hasta 3 aydan küçük bebek ise,
• Öksürük 1 hafta içinde evde basit önlemler ile gerilememişse ya da şiddetli öksürük varsa,
• Öksürükle beraber ateş yüksekliği, solunum sıkıntısı, göğüs ağrısı, beslenme güçlüğü, kanlı tükürme, morarma, genel durumunda bozulma varsa mutlaka dok21tora başvurulmalıdır.
OKUMALISINIZ: Çocuklarda ateş kaç olmalı, yüksek ateş nasıl düşürülür?
