Dudak ve damak yarıklıkları, sıklıkla görülen doğumsal anomalilerdir. Bu anomaliler genetik, çevresel faktörler ve bu faktörlerin kombinasyonu sonucu meydana gelir. Damak yarıklığı dil ve konuşma sorunlarına neden olabilir. Peki, bu gibi durumlarda dil konuşma terapisi nasıl yapılır? Uzman Dil ve Konuşma Terapisti Ebru Barışan, konu hakkında merak edilenleri anlattı.
Bebeğin dudak yapısını oluşturan hücrelerin birleşmesi 4 veya 5. haftada, damak yapısını oluşturan hücrelerin birleşmesi 8. veya 9. haftada başlamaktadır. 12. haftada bebeğin dudak damak yapısının birleşmesi tamamlanmış olmaktadır. Birleşme tam olarak gerçekleşmezse, yarıklar meydana gelir.
Görülme sıklığı nedir?
Ülkemizde yapılan bir araştırmaya göre her 1000 doğumda 1 dudak damak yarığı görülmektedir.
Ultrasonda tespit edilebilir mi?
Bebekler anne karnındayken yapılan ultrasonlarda bebeklerin anatomilerini daha yakından incelemek için taramalar yapılır. Bu ultrasonlarda dudak yarıkları tespit edilebilir.
Damak yarıklığı konuşma bozukluğuna nasıl yol açar?
Damak yarıklığı; dudak, sert damak, yumuşak damak, diş, burun gibi yapıların birinin ya da birden fazlasının yapısal olarak bozuk olmasına ve bu organların artikülasyon için gerekli olan hareketleri uygun bir biçimde yapamamasına neden olmaktadır.
Dudak damak yarığı olan bireylerde dil ve konuşma terapistinin rolü nedir?
Kimi kliniklerde daha hamilelik sürecinde, uzmanlarla iletişime geçilmekte ve uzmanlar ebeveynleri nelerin beklediği ile ilgili olarak ebeveynlere bilgilendirme yapmaktadır. Dil ve konuşma terapisti bu uzmanlardan biridir. Dil ve konuşma terapisti (DKT), dudak damak yarıklı bireylerin doğumundan yetişkinliğine uzanan süreçte bireylere ve ailelerine danışmanlık, değerlendirme, yönlendirme ve terapi hizmetleri sunar.
Erken dönemde beslenme konusunda müdahalede bulunabilecek DKT, bebek büyüdükçe dil ve konuşma değerlendirmesi yaparak gerektiğinde iletişim, dil ve/veya konuşma sorunlarını tanılar ve terapisini yapar; yönlendirmenin gerekli olduğu durumlarda aileyi ve bireyi ilgili uzmanlara yönlendirir.
Dil ve konuşma terapisti erken dönemde alıcı ve ifade edici dil becerilerinin nasıl geliştirilebileceği, belli konuşma seslerinin üretiminin nasıl pekiştirileceği gibi aileyi yönlendirici bilgiler de vermelidir.
Multidisipliner yaklaşım
Konuşma terapisinin başarısı ekip çalışmasıyla varılan başarıya bağlıdır. Plastik cerrah, KBB uzmanı, Genetik, Çocuk Nörolojisi, Dil ve Konuşma Terapisti, Ortodontist, Odyolog, Psikolog bu ekibin parçalarındandır. Damak yarığı olan çocuğun kendisiyle ilgili olumlu bir bakış açısı oluşturabilmesi için bu ekip çalışması çok önemlidir.
OKUMALISINIZ: Çocuklarda kekemelik fark edildiğinde ne yapmalı?
