{"id":6215,"date":"2020-02-18T17:01:12","date_gmt":"2020-02-18T14:01:12","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.annebebekkulubu.com\/?p=6215"},"modified":"2020-02-18T17:09:02","modified_gmt":"2020-02-18T14:09:02","slug":"anneler-dikkat-yenidogan-bebeklerde-bu-testler-sart","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/anneler-dikkat-yenidogan-bebeklerde-bu-testler-sart\/","title":{"rendered":"Anneler dikkat: Yenido\u011fan bebeklerde bu testler \u015fart!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yenido\u011fan tarama testleri<\/strong>, erken tan\u0131 koymak amac\u0131yla bebeklerde herhangi bir \u015fik\u00e2yet ya da bulgu olmaks\u0131z\u0131n muayene, kan testleri veya radyolojik incelemelerle bir grup hastal\u0131\u011f\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Baz\u0131 hastal\u0131klar kal\u0131tsal ge\u00e7i\u015f g\u00f6sterir. <strong>Akraba evlilikleri<\/strong> nedeniyle bu hastal\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 di\u011fer toplumlara g\u00f6re \u00fclkemizde daha y\u00fcksektir. Bu hastal\u0131klardan baz\u0131lar\u0131 do\u011fum s\u0131ras\u0131nda bulgu vermez ve sinsice ilerler. <strong>Tedavi edilmezse bebeklerde geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olmayan, kal\u0131c\u0131 hasarlara neden olur<\/strong>. Bu hastal\u0131klar\u0131n erken saptanmas\u0131 halinde tedavi ile zararl\u0131 etkileri \u00f6nlenebilir. Bu nedenle do\u011fum sonras\u0131 bu hastal\u0131klar\u0131n erken saptanmas\u0131 i\u00e7in <strong>tarama testleri<\/strong> yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde bunlardan baz\u0131lar\u0131 zorunlu tarama testi kapsam\u0131nda yap\u0131lmaktad\u0131r. \u0130lk kez 1986 y\u0131l\u0131nda Fenilketon\u00fcri ile ba\u015flanan tarama program\u0131na daha sonra Konjenital Hipotiroidi, Biotinidaz Eksikli\u011fi, Kistik Fibroz, \u0130\u015fitme ve Geli\u015fimsel Kal\u00e7a Displazisi taramalar\u0131 eklenmi\u015ftir. Uygulanan tarama program\u0131 sayesinde bu hastal\u0131klar erkenden tespit edilerek hastal\u0131\u011f\u0131n zararl\u0131 etkilerinden korunmak m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Nedir bu tarama testleri;<\/strong><\/p>\n<p><b>Fenilketon\u00fcri (PKU):<\/b> Fenilalanin Hidroksilaz adl\u0131 enziminin eksik oldu\u011fu metabolik bir hastal\u0131kt\u0131r. Kal\u0131tsall\u0131k g\u00f6sterir. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bebeklerde hi\u00e7bir bulgu g\u00f6r\u00fclmez. \u0130lerleyen d\u00f6nemde geli\u015fme ve kal\u0131c\u0131 zek\u00e2 gerili\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Tedavi ve diyet ile bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir. Test, bebekler bir s\u00fcre beslendikten sonra al\u0131nan kanda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle ilk g\u00fcn tarama testi al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. \u0130deal olan \u00f6rne\u011fin 48. saatten sonra al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bunun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda taburculuk sonras\u0131 2. kan \u00f6rne\u011finin verilmesi gerekir.<\/p>\n<p><b>Konjenital Hipotiroidi:<\/b> Tiroid hormonunun sentezlenemedi\u011fi bir hastal\u0131kt\u0131r. Erken d\u00f6nemde bulgu vermez. Erken saptanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde kal\u0131c\u0131 zek\u00e2 gerili\u011fi olu\u015fur. Yenido\u011fan tarama testinde kolayl\u0131kla saptanabilen bu hastal\u0131k tiroid hormonu verilerek tedavi edilir.<\/p>\n<p><b>Biotinidaz Eksikli\u011fi:<\/b> Biotinidaz, biotin metabolizmas\u0131 ile ilgili \u00f6nemli bir enzimdir ve eksikli\u011fi olduk\u00e7a s\u0131kt\u0131r. Kal\u0131tsal ge\u00e7i\u015f g\u00f6sterir. Tan\u0131 konamamas\u0131 halinde \u00f6nemli n\u00f6rolojik sorunlar, epilepsi, i\u015fitme kayb\u0131, cilt lezyonlar\u0131, sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yetersizli\u011fi bulgular\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Biotin verilerek tedavisi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><b>Kistik Fibrozis:<\/b> Bir\u00e7ok sistemi tutan ancak akci\u011ferleri ve sindirim sistemini \u00f6n planda etkileyen genetik bir hastal\u0131kt\u0131r. Terde sodyum ve klor \u00e7ok y\u00fcksektir. Ciddi enfeksiyonlar ve geli\u015fme gerili\u011fi geli\u015fir. Kesin tedavisi yok ancak erken saptanmas\u0131 halinde uygun ko\u015fullar sa\u011flanarak zararl\u0131 etkilerinden korunmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><b>\u0130\u015fitme Testi:<\/b> Yenido\u011fan 1000 bebekten 2-3&#8217;\u00fc i\u015fitme sorunlar\u0131 ile d\u00fcnyaya gelmektedir. \u0130\u015fitme taramas\u0131 sayesinde sa\u011f\u0131rl\u0131klar erken tespit edilir ve tedavi ile konu\u015fma bozuklu\u011fu geli\u015fmesi \u00f6nlenir. Sa\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n e\u015flik edebildi\u011fi edinsel ya da kal\u0131tsal hastal\u0131klar taran\u0131r. Sa\u011f\u0131rl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan anne ve babalar dikkatli olmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen \u00f6zelliklerde olan bebekler ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n<ul>\n<li>Ailede i\u015fitme kayb\u0131 ile do\u011fan bebek \u00f6yk\u00fcs\u00fc olanlar<\/li>\n<li>D\u00fc\u015f\u00fck do\u011fum a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ya da premat\u00fcre do\u011fanlar<\/li>\n<li>Yenido\u011fan yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesinde kalanlar<\/li>\n<li>Anne karn\u0131nda TORCH enfeksiyonu ge\u00e7irenler<\/li>\n<li>Do\u011fumu zor olan bebekler<\/li>\n<li>Beyin kanamas\u0131 ya da menenjit gibi hastal\u0131k ge\u00e7iren bebekler<\/li>\n<li>Do\u011fum sonras\u0131 ciddi sar\u0131l\u0131k ge\u00e7irenler<\/li>\n<li>D\u0131\u015f kulak yolu anomalileri olan bebekler<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Kal\u00e7a Ultrasonu:<\/b> Kal\u00e7a \u00e7\u0131k\u0131\u011f\u0131 olarak bilinen <strong>Geli\u015fimsel Kal\u00e7a Displazisi (GKD) \u00fclkemizde yenido\u011fan 1000 bebekten 10-15&#8217;inde g\u00f6r\u00fclmektedir<\/strong>. Do\u011fum sonras\u0131 her bebek bu a\u00e7\u0131dan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 muayene edilmelidir. T\u00fcm bebeklere tarama ama\u00e7l\u0131 olarak 1-3 ay aras\u0131nda kal\u00e7a ultrasonu yap\u0131l\u0131r. Bu sayede GKD olanlara erken tan\u0131 konur. GKD\u2019de erken ba\u015flanan tedavi ile tamamen iyile\u015fmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fizik muayene veya ultrason bulgusu olan bebekler, risk grubunda bulunanlar ve ailede GKD \u00f6yk\u00fcs\u00fc olanlar mutlaka bir ortopedist taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmelidir. Ge\u00e7 kal\u0131nmas\u0131 halinde \u00e7ocuklar defalarca ameliyat ge\u00e7irmek zorunda kalabilirler. Buna ra\u011fmen kusursuz bir eklem elde edilemeyebilir. GKD a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk fakt\u00f6rleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir;<\/p>\n<ul>\n<li>Karde\u015finde ya da ailede GKD \u00f6yk\u00fcs\u00fc olanlar<\/li>\n<li>\u00c7o\u011ful gebelik<\/li>\n<li>Amniyon s\u0131v\u0131s\u0131 azl\u0131\u011f\u0131 (Oligohidramnios)<\/li>\n<li>Makat geli\u015fli bebekler<\/li>\n<li>Do\u011fum sonras\u0131 Tortikollis tan\u0131s\u0131 alan bebekler<\/li>\n<li>Ayak ve bacak \u015fekil bozukluklar\u0131 olanlar<\/li>\n<li>\u0130lk do\u011fan k\u0131z bebekler<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>K\u0131rm\u0131z\u0131 Refle Testi:<\/b> &#xfe0f;Yenido\u011fan bebe\u011finizin <strong>g\u00f6z muayenesi<\/strong> \u00f6nemlidir. G\u00f6z rengi, g\u00f6zbebe\u011finin yap\u0131s\u0131, beyaz k\u0131s\u0131m, g\u00f6z kapa\u011f\u0131, g\u00f6z hareketleri ve g\u00f6zler aras\u0131 mesafe iyi de\u011ferlendirilmelidir. Muayene s\u0131ras\u0131nda saptanacak bulgular baz\u0131 genetik hastal\u0131klar\u0131n habercisi olabilir. Bunlardan en \u00f6nemlisi k\u0131rm\u0131z\u0131 refle testidir. Oftalmoskop ile lo\u015f bir ortamda yap\u0131lan bu muayenede g\u00f6z\u00fcn i\u00e7 k\u0131sm\u0131 kabaca de\u011ferlendirilir. Bu muayenede g\u00f6ze tutulan \u0131\u015f\u0131k ile g\u00f6z\u00fcn retina tabakas\u0131nda bulunan kan damarlar\u0131n\u0131n yans\u0131mas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu her iki g\u00f6zde e\u015fit olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. E\u011fer bu yans\u0131may\u0131 alam\u0131yorsak ya da beyazl\u0131k g\u00f6r\u00fcyorsak bebe\u011finizin mutlaka bir g\u00f6z doktoru taraf\u0131ndan acilen de\u011ferlendirilmesi gerekir. Baz\u0131 bulgular ve ili\u015fkili hastal\u0131klardan birka\u00e7\u0131 \u015f\u00f6yle;<\/p>\n<ul>\n<li><b>Katarakt<\/b>: \u00c7ocu\u011funlukla genetik hastal\u0131klarla ili\u015fkilidir.<\/li>\n<li><b>Koryoretinit<\/b>: Retinada olu\u015fan enfeksiyona i\u015faret eder.<\/li>\n<li><b>Koloboma<\/b>: \u0130riste bulunan bir defekt.<\/li>\n<li><b>Retinoblastom<\/b>: \u00c7ocuklarda olduk\u00e7a yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen g\u00f6z i\u00e7i t\u00fcm\u00f6r\u00fc.<\/li>\n<li><b>G\u00f6z i\u00e7i kanama<\/b>: Travmalara ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu muayene do\u011fum sonras\u0131nda <strong>\u00e7ocuk doktoru<\/strong> taraf\u0131ndan en az bir kez yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu taramalar d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nceden yap\u0131lacak testlerle saptanabilecek ba\u015fka hastal\u0131klar da vard\u0131r. Galaktozemi, Konjenital Adrenal Hiperplazi, Orak H\u00fccreli Anemi, Tirozinemi, Kombine \u0130mmun Yetersizlik gibi baz\u0131 hastal\u0131klar tarama testleri ile saptanabilir. En az\u0131ndan \u00fclkemizde zorunlu olarak yap\u0131lan testlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan emin olun. <strong>Bu taramalar sayesinde y\u00fczlerce \u00e7ocuk zeka gerili\u011finden, sakatl\u0131ktan, sa\u011f\u0131rl\u0131ktan kurtulmaktad\u0131r. Siz de \u00e7ocu\u011funuzu bu hastal\u0131klardan koruyun&#8230;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yenido\u011fan tarama testleri, erken tan\u0131 koymak amac\u0131yla bebeklerde herhangi bir \u015fik\u00e2yet ya da bulgu olmaks\u0131z\u0131n muayene, kan testleri veya radyolojik incelemelerle bir grup hastal\u0131\u011f\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Baz\u0131 hastal\u0131klar kal\u0131tsal ge\u00e7i\u015f g\u00f6sterir. Akraba evlilikleri nedeniyle bu hastal\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 di\u011fer toplumlara g\u00f6re \u00fclkemizde daha y\u00fcksektir. Bu hastal\u0131klardan baz\u0131lar\u0131 do\u011fum s\u0131ras\u0131nda bulgu vermez ve sinsice ilerler. Tedavi edilmezse [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":58,"featured_media":5604,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[5519,2512,1725,5181,5517,5518,5520],"class_list":{"0":"post-6215","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bebek","8":"tag-bebek-dogar-dogmaz-yapilan-testler","9":"tag-yeni-dogan-bebek-bakimi-nasil-olur","10":"tag-yenidogan-bebek-bakimi","11":"tag-yenidogan-tarama-testleri","12":"tag-yenidogan-tarama-testleri-2020","13":"tag-yenidogan-tarama-testleri-saglik-bakanligi","14":"tag-yenidogan-tarama-testleri-ve-kullanilan-malzemeler"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/bebek-ve-bebek-doktoru-1.jpg?fit=626%2C417&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/58"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6215"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6215\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}