{"id":5432,"date":"2019-10-28T09:33:48","date_gmt":"2019-10-28T06:33:48","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.annebebekkulubu.com\/?p=5432"},"modified":"2019-10-24T18:46:56","modified_gmt":"2019-10-24T15:46:56","slug":"dogum-kontrol-yontemleri-nelerdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/dogum-kontrol-yontemleri-nelerdir\/","title":{"rendered":"Do\u011fum kontrol y\u00f6ntemleri nelerdir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aile planlamas\u0131<\/strong> uzun y\u0131llard\u0131r \u00fclkemizin en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan sorunlar\u0131ndan biri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00dclkemizdeki \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin duruma bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan tablonun pek de i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00dclkemizde her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 2 milyon kad\u0131n gebe kalmakta, bu gebeliklerin ancak 1.371.000\u2019i canl\u0131 do\u011fumla sonu\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Aile planlamas\u0131 ve do\u011fum kontrol y\u00f6ntemleri<\/strong> hakk\u0131nda bilgi veren. <b>Kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131, <\/b><b><i>Do\u011fum<\/i><\/b><b> ve <\/b><b><i>T\u00fcp Bebek Uzman\u0131<\/i><\/b><b> Op. Dr. Aykut Co\u015fkun<\/b>, konunun detaylar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p><b>Kad\u0131na Ait Do\u011fum Kontrol Y\u00f6ntemleri<\/b><\/p>\n<p>Kad\u0131nlara y\u00f6nelik en s\u0131k kullan\u0131lan modern y\u00f6ntemler <strong>gebeli\u011fi \u00f6nleyici haplar ve rahim i\u00e7i spiraldir<\/strong>. Ancak bundan ba\u015fka<strong> i\u011fne, diyafram, erkek d\u00f6l h\u00fccrelerini \u00f6ld\u00fcren tablet ve fitiller ile t\u00fcp ligasyonu denilen kad\u0131n\u0131n t\u00fcplerinin ba\u011flanmas\u0131 y\u00f6ntemleri<\/strong> de do\u011fum kontrolde etkili y\u00f6ntemler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><b>Haplar (Gebeli\u011fi \u00f6nleyici haplar, oral kontraseptifler)<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p>Haplar, kad\u0131nl\u0131k hormonlar\u0131 i\u00e7erir. Her g\u00fcn d\u00fczenli a\u011f\u0131zdan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, yumurtan\u0131n olu\u015fumunu engeller. Ayr\u0131ca, rahim a\u011fz\u0131ndaki salg\u0131lar\u0131 kal\u0131nla\u015ft\u0131rarak spermin ge\u00e7ip rahme ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. \u00c7ok etkili bir y\u00f6ntemdir ancak, cinsel ili\u015fki olsa da, olmasa da her g\u00fcn ayn\u0131 zamanda unutulmadan al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kad\u0131n <strong>hap\u0131 almay\u0131 unutursa, gebe kalma tehlikesi vard\u0131r.<\/strong> Daha \u00f6nce hi\u00e7 gebe kalmam\u0131\u015f kad\u0131nlar rahatl\u0131kla kullanabilir.<\/p>\n<p><b>Olumlu Y\u00f6nleri<\/b><\/p>\n<p>\u2022 Adet d\u00f6nemlerinin d\u00fczenli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar<br \/>\n\u2022 Adet kanamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda olan a\u011fr\u0131 ve sanc\u0131lar ile adet \u00f6ncesi gerginli\u011fi azalt\u0131r.<br \/>\n\u2022 Adet kanamas\u0131 miktar\u0131n\u0131 azaltarak, kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 olur.<br \/>\n\u2022 Kad\u0131n\u0131, yumurtal\u0131k ve rahim kanserine kar\u015f\u0131 korur.<br \/>\n\u2022 Yumurtal\u0131klar\u0131nda veya memelerde kistleri olanlarda, bu kistlerin b\u00fcy\u00fcmesini engeller.<br \/>\n\u2022 D\u0131\u015f gebeli\u011fi \u00f6nler.<br \/>\n\u2022 Rahim ve t\u00fcplerde iltihap olu\u015fmas\u0131n\u0131 engeller.<br \/>\n\u2022 Akne ve sivilcelerin d\u00fczelmesini sa\u011flar.<br \/>\n\u2022 B\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hemen gebelik olu\u015fabilir. Hi\u00e7 do\u011fum yapmam\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131n kullanmas\u0131nda herhangi bir sak\u0131nca yoktur.<\/p>\n<p><b>Olumsuz Y\u00f6nleri<\/b><\/p>\n<p>\u2022 Her g\u00fcn hap alman\u0131n hat\u0131rlanmas\u0131 gerekir.<br \/>\n\u2022 Bulant\u0131 yapabilir. Gece yatmadan veya ak\u015fam yeme\u011finden sonra i\u00e7ilirse bu \u015fikayet azal\u0131r.<br \/>\n\u2022 \u0130lk kullan\u0131mda 1\u20132 kilo art\u0131\u015f\u0131 yapabilir. Bu daha ziyade su tutulumu \u015feklindedir. Daha az tuzlu yenmesi, hareketin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ile d\u00fczelir.<br \/>\n\u2022 Kad\u0131nlar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda kan bas\u0131nc\u0131 (tansiyon) y\u00fckselebilir. Bu nedenle, ilk kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve daha sonraki kontrollerde kan bas\u0131nc\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclmelidir.<\/p>\n<p><b>Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r?<\/b><\/p>\n<p>\u2022 Genellikle, kutular 21 tane hap i\u00e7erir. Adet kanamas\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc 1. Haptan ba\u015flayarak 21 g\u00fcn boyunca her gece bir tane hap yutulur. Sonra 7 g\u00fcn hap i\u00e7ilmez. Bu d\u00f6nemde adet kanamas\u0131 olur. Bu 7 g\u00fcnl\u00fck aradan sonra 8.g\u00fcn di\u011fer kutunun ilk hap\u0131 i\u00e7ilir ve her g\u00fcn 1 hap almak \u00fczere aynen devam edilir. <strong>Gebe kalmak istenilmedi\u011fi s\u00fcrece, hi\u00e7 ara vermeden (y\u0131llar boyunca) yukar\u0131da tarif edildi\u011fi gibi hap kullan\u0131labilir<\/strong>.<\/p>\n<p>\u2022 Baz\u0131 kutular, 21 beyaz renkli, 7 kahverengi olmak \u00fczere 28 tane hap i\u00e7erir. Kahverengi haplar\u0131n i\u00e7inde, demir bulunmaktad\u0131r. Adet kanams\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc 1. Haptan ba\u015flayarak 21 g\u00fcn boyunca her gece bir tane beyaz hap yutulur. Sonra 7 g\u00fcn boyunca kahverengi haplar, her gece birer tane olmak \u00fczere i\u00e7ilir. Bu d\u00f6nemde adet kanamas\u0131 olur. B\u00f6ylelikle, hem kanamas\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemde kad\u0131na demir deste\u011fi yap\u0131lm\u0131\u015f, hem de ara verme ile ortaya \u00e7\u0131kabilecek sorunlar (unutmalar, hap i\u00e7me al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 gibi) engellenmi\u015f olur. Bir kutudaki 28 hap bittikten sonra hi\u00e7 ara vermeden di\u011fer kutunun ilk hap\u0131 i\u00e7ilir ve her g\u00fcn 1 hap almak \u00fczere aynen devam edilir. Gebe kalmak istenilmedi\u011fi s\u00fcrece, hi\u00e7 ara vermeden (y\u0131llar boyunca) yukar\u0131da tarif edildi\u011fi gibi kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p><b>Kullan\u0131lmamas\u0131 Gereken Durumlar<\/b><\/p>\n<p>\u2022 Her g\u00fcn hap almay\u0131 hat\u0131rlayamayacak olanlar\u0131n kullanmamas\u0131 gerekir<br \/>\n\u2022 Adetleri d\u00fczensiz olanlar (d\u00fczensizli\u011fin nedeni belirleyinceye kadar)<br \/>\n\u2022 \u015eeker hastalar\u0131<br \/>\n\u2022 Karaci\u011fer bozuklu\u011fu olanlar<br \/>\n\u2022 Tansiyonu y\u00fcksek olanlar<br \/>\n\u2022 Damar t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, bacaklar\u0131nda k\u0131zar\u0131kl\u0131k, \u015fi\u015fme ve a\u011fr\u0131 ile belirti veren damar hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar<br \/>\n\u2022 \u00d6zellikle bulant\u0131, kusma ile birlikte \u015fiddetli ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 olanlar kullanmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><b>Rahim i\u00e7i ara\u00e7 (R\u0130A, Spiral)<\/b><\/p>\n<p>Rahim i\u00e7i ara\u00e7, esnek materyalden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, rahmin i\u00e7ine sa\u011fl\u0131k personeli taraf\u0131ndan yerle\u015ftirilir. R\u0130A, spermlerin kad\u0131n\u0131n t\u00fcplerine ula\u015fmas\u0131n\u0131 engeller. \u00c7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan hemen sonra gebelik geri d\u00f6ner. Daha \u00f6nce hi\u00e7 gebe kalmam\u0131\u015f kad\u0131nlar, e\u011fer birden fazla ki\u015fi ile cinsel ili\u015fki kurmuyorsa kullanabilir, yine de ilk se\u00e7enek olmamal\u0131d\u0131r. R\u0130A, sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131nda (sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131, ana \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve aile planlamas\u0131 merkezleri ve hastanelerde) yerle\u015ftirilir.<\/p>\n<p><b>Olumlu Y\u00f6nleri<\/b><\/p>\n<p>\u2022 Gebeli\u011fi \u00f6nlemede etkili bir y\u00f6ntemdir (y\u00fczde 99)<br \/>\n\u2022 Bak\u0131rl\u0131 olanlar, gebelikten 10\u201312 y\u0131l boyunca etkili bir \u015fekilde korur<br \/>\n\u2022 Cinsel ili\u015fkiyi etkilemez<\/p>\n<p><b>Olumsuz Y\u00f6nleri<\/b><\/p>\n<p>\u2022 \u00d6zellikle, ilk 3 ayda adet g\u00fcn\u00fc say\u0131s\u0131n\u0131 ve kanama miktar\u0131n\u0131 2 kat\u0131na kadar artt\u0131rabilir. Bu durum, daha sonra normale d\u00f6ner.<br \/>\n\u2022 Adet d\u00f6neminde a\u011fr\u0131 olabilir. Bunun i\u00e7in a\u011fr\u0131 kesici kullan\u0131labilir.<br \/>\n\u2022 Cinsel yolla bula\u015fan hastal\u0131k riski olanlar i\u00e7in uygun de\u011fildir.<br \/>\n\u2022 Rahimden hazneye do\u011fru kayabilir. \u00d6zellikle haznesinin i\u00e7ini y\u0131kayanlarda s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclen bir durumdur. E\u011fer yerinden oynarsa koruyuculu\u011fu azal\u0131r.<\/p>\n<p><b>Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r?<\/b><\/p>\n<p>\u2022 Adet kanamas\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde sa\u011fl\u0131k personeli taraf\u0131ndan rahme yerle\u015ftirilir.<br \/>\n\u2022 Kontrol edilmesi ve \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in iplik\u00e7ileri 2\u20133 cm. vajenin i\u00e7ine b\u0131rak\u0131l\u0131r. Bu iplik\u00e7ilere dokunulmamas\u0131 gerekir.<br \/>\n\u2022 Cinsel ili\u015fki s\u0131ras\u0131nda ne R\u0130A ne de iplik\u00e7ikler hissedilmez.<br \/>\n\u2022 Baz\u0131 kad\u0131nlarda \u00f6zellikle kullan\u0131m\u0131n ilk 3 ay\u0131nda adet kanamas\u0131 s\u00fcresinde ve miktar\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclebilir, lekelenme ve kas\u0131klarda a\u011fr\u0131 yapabilir. Bu belirtiler 3 ay\u0131n sonunda ge\u00e7er.<\/p>\n<ul>\n<li><b>\u0130\u011fneler (a\u015f\u0131, enjekte edilen hormonlar)<\/b>\u0130\u011fneler, hormon i\u00e7erir. Her ay ve 3 ayda bir yap\u0131lan iki t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Yap\u0131ld\u0131ktan sonra kana yava\u015f yava\u015f hormon sal\u0131n\u0131r. Hapa benzer \u015fekilde yumurtan\u0131n olu\u015fumunu engeller. Ayr\u0131ca rahim a\u011fz\u0131ndaki salg\u0131lar\u0131 kal\u0131nla\u015ft\u0131rarak spermin ge\u00e7ip rahme ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/li>\n<li><b>Diyafram<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130nce plastikten yap\u0131lm\u0131\u015f, rahmin vajene a\u00e7\u0131lan k\u0131sm\u0131na yani rahim a\u011fz\u0131na yerle\u015ftirilen bir kapakt\u0131r. Spermlerin rahme ge\u00e7i\u015fini engelleyerek gebelikten korur. Kad\u0131n, her cinsel ili\u015fki \u00f6ncesinde diyafram\u0131 kendi yerle\u015ftirir, cinsel ili\u015fki sonras\u0131nda ise \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><b>Erkek d\u00f6l h\u00fccrelerini \u00f6ld\u00fcren tablet ve fitiller (Spermisitler)<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p>Erkek d\u00f6l h\u00fccrelerini \u00f6ld\u00fcren tablet ve fitiller, gebeli\u011fi \u00f6nlemek i\u00e7in cinsel ili\u015fkiden \u00f6nce kad\u0131n taraf\u0131ndan vajenin i\u00e7ine yerle\u015ftirilir. Bu maddeler, spermleri rahme ula\u015fmadan \u00f6ld\u00fcr\u00fcr ve yumurtay\u0131 d\u00f6lleyemez hale getirirler.<\/p>\n<ul>\n<li><b>Kad\u0131n\u0131n t\u00fcplerinin ba\u011flanmas\u0131 (t\u00fcp ligasyonu)<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p>Kad\u0131n\u0131n gebelikten korunmak i\u00e7in kullanabilece\u011fi kal\u0131c\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir y\u00f6ntemdir. En etkili gebeli\u011fi \u00f6nleyici y\u00f6ntemlerden biridir. T\u00fcpler, sadece yumurtal\u0131k ve rahim aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in t\u00fcplerin ba\u011flanmas\u0131n\u0131n gebeli\u011fin engellenmesinden ba\u015fka hi\u00e7bir etkisi yoktur.<\/p>\n<p><b>Erkek Do\u011fum Kontrol Y\u00f6ntemleri\u00a0\u00a0<\/b><\/p>\n<p>Erkek do\u011fum kontrol y\u00f6ntemlerinin ba\u015fl\u0131calar\u0131 ise kondom ve vazektomi denilen erke\u011fin sperm kanallar\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><b>Kondom (prezervatif, k\u0131l\u0131f, kaput)<\/b><\/p>\n<p><strong>Kondom, erkeklerin kulland\u0131\u011f\u0131 gebeli\u011fi \u00f6nleyici y\u00f6ntemlerden biridir.<\/strong> Penis ile vajen aras\u0131nda bir engel olu\u015fturarak spermlerin ge\u00e7i\u015fini \u00f6nler. Kondomu eczanelerden, b\u00fcy\u00fck marketlerden ve sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131ndan (sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131, ana \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve aile planlamas\u0131 merkezleri ve hastanelerden) al\u0131nabilir. Korunman\u0131n yan\u0131nda erken bo\u015falmay\u0131 \u00f6nler.AIDS, bel so\u011fuklu\u011fu, frengi gibi cinsel yolla bula\u015fan enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 her iki cinsel e\u015fi de korur.<\/p>\n<p><b>Erke\u011fin kanallar\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 (Vazektomi)<\/b><\/p>\n<p>\u00c7iftlerin gebelikten korunmak i\u00e7in kullanabilece\u011fi kal\u0131c\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir y\u00f6ntemdir. E\u015fin r\u0131zas\u0131 gereklidir. Kanallar\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131, erke\u011fin hastanede yatmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen basit bir operasyondur. Ameliyattan sonra, yeri iyile\u015fene kadar dikkat etmekten ba\u015fka yap\u0131lmas\u0131 gereken hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Erke\u011fin sertle\u015fmesini, bo\u015falmas\u0131n\u0131, meninin miktar\u0131n\u0131, rengini, cinsel istekleri ve cinsel tatmini etkilemez.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aile planlamas\u0131 uzun y\u0131llard\u0131r \u00fclkemizin en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan sorunlar\u0131ndan biri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00dclkemizdeki \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin duruma bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan tablonun pek de i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00dclkemizde her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 2 milyon kad\u0131n gebe kalmakta, bu gebeliklerin ancak 1.371.000\u2019i canl\u0131 do\u011fumla sonu\u00e7lanmaktad\u0131r. Aile planlamas\u0131 ve do\u011fum kontrol y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda bilgi veren. Kad\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":80,"featured_media":5420,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[3829,3837,3838,3830,3833,3832,3835,3831,3836,3834],"class_list":{"0":"post-5432","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aile","8":"tag-aile-planlamasi","9":"tag-aile-planlamasi-nedir","10":"tag-aile-planlamasi-yontemleri","11":"tag-dogum-kontrol-yontemleri-fitil","12":"tag-dogum-kontrol-yontemleri-igne","13":"tag-dogum-kontrol-yontemleri-nelerdir","14":"tag-dogum-kontrol-yontemleri-spiral","15":"tag-erkek-dogumkontrol-yontemleri","16":"tag-geleneksel-dogum-kontrol-yontemleri","17":"tag-yeni-dogumkontrol-yontemleri"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/negatif-hamilelik-testi.jpg?fit=626%2C417&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/80"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5432"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5432\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}