{"id":5151,"date":"2019-09-07T13:14:07","date_gmt":"2019-09-07T10:14:07","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.annebebekkulubu.com\/?p=5151"},"modified":"2019-09-07T13:14:07","modified_gmt":"2019-09-07T10:14:07","slug":"cocuklarda-uyku-sorunlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/cocuklarda-uyku-sorunlari\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuklarda uyku sorunlar\u0131"},"content":{"rendered":"

Sirkadyen ritimden biyolojik saat olarak adland\u0131r\u0131lan \u00f6n hipotalamus sorumludur. Uyku elektroensefalogram (EEG) aktivitesi, g\u00f6z hareketleri ve kas tonusuna g\u00f6re Rapid Eye Movement (REM) ve Non-REM (N-REM) olmak \u00fczere 2 evrede incelenir. N-REM evre uyan\u0131kl\u0131k sonras\u0131 enerji ve besinsel dengesizliklerin d\u00fczeltildi\u011fi ilk 6 ayda \u015fekillenen bir evre iken, REM evresi, n\u00f6rolojik, duygusal geli\u015fim, haf\u0131za olu\u015fumu ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in gereklidir. Uyku s\u0131ras\u0131nda d\u00f6ng\u00fcsel olarak tekrarlanan N-REM ve REM evreleri zaman\u0131nda do\u011fan bir bebekte yakla\u015f\u0131k 50 dk s\u00fcrerken, a\u015famal\u0131 olarak artarak okul \u00e7a\u011f\u0131nda bu s\u00fcre 90-110 dakikaya \u00e7\u0131kar. Bu d\u00f6ng\u00fcler s\u0131ras\u0131nda ise k\u0131sa uyan\u0131kl\u0131k d\u00f6nemleri ger\u00e7ekle\u015fir. Bu nedenle bebeklerin gecede 6-9 kez k\u0131sa uyan\u0131kl\u0131klar ya\u015famas\u0131 beklenen bir durumdur.<\/p>\n

Anne s\u00fct\u00fc ile beslenen bebekler daha s\u0131k uyan\u0131r
\n<\/b>Yeni do\u011fan bebekler uykuya REM evresi ile ge\u00e7erler ve bebek yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 ayl\u0131k olunca eri\u015fkin d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi uykuya ge\u00e7i\u015f N-REM\u00a0 evre ile ger\u00e7ekle\u015fmeye ba\u015flar. Yeni do\u011fan bir bebe\u011fin 16 ile 20 saat aras\u0131nda uyudu\u011fu ve uykunun g\u00fcnd\u00fcz ve geceye e\u015fit da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. \u00dc\u00e7 \u2013 d\u00f6rt saatlik uykuyu, 1-2 saatlik uyan\u0131kl\u0131k d\u00f6nmeleri takip eder. Anne s\u00fct\u00fc ile beslenen bebeklerde bu d\u00f6ng\u00fc daha k\u0131sa olup uyku s\u00fcresi daha k\u0131sad\u0131r. Bu d\u00f6nemde uyku d\u00f6ng\u00fcleri s\u0131kl\u0131kla a\u00e7l\u0131k ve beslenme ile ili\u015fkili olup, \u0131\u015f\u0131ktan daha az etkilenirler.<\/p>\n

Bebe\u011fin kendi kendine uykuya dalmas\u0131 \u00f6\u011frenebilir
\n<\/b>Bebek 2-3 ayl\u0131kken uykunun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 geceye yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcnd\u00fcz ise k\u0131sa uyku d\u00f6nemleri (kestirme\/\u015fekerleme) ya\u015farlar. Gece g\u00fcnd\u00fcz d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn olu\u015ftu\u011fu bu d\u00f6nemde bebekler herhangi bir arac\u0131ya \u00f6zellikle ebeveynin yan\u0131nda bulunmas\u0131na ihtiya\u00e7 duymadan kendi kendilerine uyumay\u0131, gece uyand\u0131klar\u0131nda da tekrar kendi kendilerine uykuya dalmay\u0131 \u00f6\u011frenirler. BEBE\u011e\u0130N KEND\u0130 KEND\u0130N\u0130 SAK\u0130NLE\u015eT\u0130R\u0130P UYKUYA DALMASI \u00d6\u011eREN\u0130LEN B\u0130R DAVRANI\u015eTIR.<\/strong> Bebekle ayn\u0131 odada yatan ebeveynler bebeklerin bu k\u0131sa uyan\u0131kl\u0131k d\u00f6nemlerine artan duyarl\u0131l\u0131k g\u00f6sterip bebe\u011fin tam uyan\u0131kl\u0131\u011fa ge\u00e7mesine neden olabilirler. Geli\u015fimsel s\u00fcre\u00e7te ebeveyn ya da uykuya ge\u00e7i\u015fi sa\u011flayan ba\u015fka bir arac\u0131 olmadan kendi kendine uykuya dalma ya da uyku evrelerinin d\u00f6ng\u00fcs\u00fc s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen k\u0131sa uyan\u0131kl\u0131klar s\u0131ras\u0131nda uykuyu s\u00fcrd\u00fcrmenin \u00f6\u011frenilememesi \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 davran\u0131\u015fsal uyku sorununun ger\u00e7ekle\u015fmesine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bebeklerin 6 aydan sonra gece beslenmesine ihtiyac\u0131 yoktur
\n<\/b>Geli\u015fimsel s\u00fcrece ba\u011fl\u0131 bebe\u011fin ya\u015fam\u0131n ikinci 6 ay\u0131nda deneyimledi\u011fi ayr\u0131l\u0131k kayg\u0131s\u0131 ve yeni kazan\u0131lan motor geli\u015fim basamaklar\u0131 (emekleme, ayakta durma ve y\u00fcr\u00fcme gibi) nedeni ile uyku geli\u015fiminde gerileme g\u00f6zlenebilir. Gece boyu kesintisiz uyku ise 3-6 ay aras\u0131nda sirkadyen sistemin olgunla\u015fmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. Bu d\u00f6nemde gece yar\u0131s\u0131ndan sabah 5-6\u2019ya kadar kesintisiz uyku olabilir. Bebeklerin %50\u2019si gece boyu kesintisiz uykuyu 6 ayl\u0131kken, %90\u2019\u0131 ise 12 ayl\u0131kken ba\u015farmaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bebeklerin genellikle 6 aydan sonra gece beslenmesine ihtiya\u00e7lar\u0131 yoktur.<\/p>\n

1-3 ya\u015f aras\u0131 uyku gereksinimi yakla\u015f\u0131k 12-13 saat olup, \u00e7o\u011funlukla 18 ay civar\u0131nda g\u00fcnd\u00fcz uyku ihtiyac\u0131 bire d\u00fc\u015fer. Bu d\u00f6nemde ayr\u0131l\u0131k kayg\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 gece korkular\u0131 ve kazan\u0131lan becerilere ba\u011fl\u0131 g\u00fc\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 nedeni ile yata\u011fa gitmek konusunda sorunlar ba\u015flayabilir.<\/p>\n

Okul d\u00f6neminde iyi davran\u0131\u015f\u0131 art\u0131rmada \u00f6d\u00fcllendirme \u00f6nemli
\n<\/b>Okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde uyku gereksinimi yakla\u015f\u0131k 11-12 saat olup, yata\u011fa girdikten uykuya dalmaya kadar ge\u00e7en s\u00fcre 15-30 dk aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Bu d\u00f6nemde ebeveynlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlama, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesine ba\u011fl\u0131 gece korkular\u0131 nedeni ile uyku zaman\u0131 direnciyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilir. Ta\u015f\u0131nma ve anaokuluna ba\u015flama gibi streslere ba\u011fl\u0131 uyku geli\u015fiminde gerileme g\u00f6zlenebilir. Uyku zaman\u0131nda yata\u011fa gitme ve gece boyunca ebeveyn yan\u0131na gitmeden kendi yata\u011f\u0131nda uyuma gibi olumlu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6d\u00fcllendirilmesi iyi davran\u0131\u015f\u0131n artmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131n 4-5 ya\u015f civar\u0131nda g\u00fcnd\u00fcz uyku ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilmektedir. Okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklarda toplam uyku gereksinimi 10-11 saat olup, g\u00fcnd\u00fcz uyku gereksinimi beklenen bir durum olmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u0131n\u0131fta, serviste ve evde g\u00fcnd\u00fcz uyuklayan bir \u00e7ocu\u011fun uyku niteli\u011finin de\u011ferlendirilmesi gereklidir. \u0130lkokul \u00e7a\u011f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun sabah kendili\u011finden uyanabilmesi beklenir.<\/p>\n

\u00c7ocuklarda uyku<\/strong>; oda \u0131s\u0131s\u0131, g\u00fcr\u00fclt\u00fc, \u0131\u015f\u0131k, yatak g\u00fcvenli\u011fi, uyku pozisyonu, uyku \u015femas\u0131, beslenme d\u00fczeni, kestirme, birlikte uyuma, ebeveyn davran\u0131\u015flar\u0131, k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zellikler, ba\u011flanma, bebe\u011fin mizac\u0131, annenin ruh hali, bebe\u011fin hastal\u0131k durumu ve ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 gibi pek \u00e7ok fakt\u00f6rden etkilenebilmektedir.<\/p>\n

Uyku sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine etkileri<\/strong>
\nUyku sorunlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n yakla\u015f\u0131k %20-30\u2019unda g\u00f6r\u00fclen ve ebeveynleri en s\u0131k kayg\u0131land\u0131ran sorunlardan biridir. Artm\u0131\u015f d\u00fcrt\u00fcsellik ve sald\u0131rganl\u0131k, kayg\u0131 bozuklu\u011fu, kar\u015f\u0131t olma kar\u015f\u0131t gelme bozuklu\u011fu, hiperaktivite, dikkat ve haf\u0131za sorunlar\u0131, okul ba\u015far\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fck, eri\u015fkin d\u00f6nemde alkol ve madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve artm\u0131\u015f intihar riski ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. 18 ayl\u0131k \u00e7ocuklarda k\u0131sa uyku s\u00fcresi (<10 saat) ve geceleri s\u0131k uyanma (>3) 5 ya\u015f\u0131nda duygusal ve davran\u0131\u015fsal sorunlarla ili\u015fkili saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda dil geli\u015fimi, sosyal yeterlilik ve akademik i\u015flevsellik i\u00e7in etkin uykunun \u00f6nemi vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zellikle erken \u00e7ocukluk d\u00f6nemi uyku sorunlar\u0131n\u0131n<\/strong> \u00e7ocuk \u00fczerine olumsuz etkilerinin yan\u0131 s\u0131ra aile i\u015flevselli\u011fini de bozdu\u011fu ve ebeveyn ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine olumsuz etkileri oldu\u011fu bilinmektedir.<\/p>\n

\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda kalitesiz ve yetersiz uykusu olanlarda artm\u0131\u015f obezite riski vard\u0131r. Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda k\u0131sa uyku s\u00fcresi, ins\u00fclin direnci ve artm\u0131\u015f hipertansiyon riski ile ili\u015fkili bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

Uyku sorunlar\u0131n\u0131n %10 oran\u0131nda kal\u0131c\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclmektedir.<\/strong> 2-4 ya\u015fta uyku sorunu olanlar\u0131n %50\u2019sinin 14 ya\u015fta da uyku sorununun oldu\u011fu, 14 ya\u015fta sorunu olanlar\u0131n 2\/3\u2019\u00fcn\u00fcn 21 ya\u015fta da uyku sorunun devam etti\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu nedenle, uyku sorununun erken \u00e7ocukluktan ergenli\u011fe ve sonra eri\u015fkinli\u011fe devaml\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fi ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda etkin m\u00fcdahaleyle uzun d\u00f6nem etkilerinin \u00f6nlenebildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n

\u00c7ocuklarda davran\u0131\u015fsal uyku bozuklu\u011fu
\n<\/b>Uykunun ba\u015flat\u0131lmas\u0131, s\u00fcresi, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ya da niteli\u011finde tekrarlayan zorluk ya\u015fanmas\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir. S\u0131k g\u00f6r\u00fclen uyku bozuklu\u011fu \u015feklidir. Bu durum pratikte kar\u015f\u0131m\u0131za yata\u011fa gitmeyi reddetme ya da diren\u00e7 g\u00f6sterme, uyku ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 geciktirme (yata\u011fa girdikten sonra uyumas\u0131n\u0131n 1-2 saat s\u00fcrmesi), gece uyanma s\u00fcrelerinin uzamas\u0131 ya da hepsinin birle\u015fimi olarak \u00e7\u0131kar. Uykuya dalma s\u00fcreleri uzundur, bebek kendi kendini sakinle\u015ftiremez ve ancak \u00f6zel ko\u015fullar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 halinde \u00e7ocuk uykuya dalabilir. Gece uyanmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda da ayn\u0131 ko\u015fullar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekir ve sallamak, beslemek gibi \u00f6zel ko\u015fullar sa\u011flanmamas\u0131 halinde gece uyanmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7ocu\u011fun tekrar uykuya dalmas\u0131 i\u00e7in ebeveynin m\u00fcdahale etmesi gereklidir. Bu sorun s\u0131kl\u0131kla ebeveynin \u00e7ocu\u011fu kendi yataklar\u0131na almas\u0131yla sonu\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Okul \u00f6ncesi daha b\u00fcy\u00fck \u00e7ocuklarda ise ebeveynin s\u0131n\u0131r koymada ya da davran\u0131\u015f\u0131 y\u00f6netmesinde ki soruna ba\u011fl\u0131 yata\u011fa gitmeyi reddetme davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Gece yata\u011f\u0131nda \u00e7ocu\u011fun uykuya dalmas\u0131 20 dakikan\u0131n alt\u0131nda s\u00fcr\u00fcyor, rutin uyanma saatinde rahatl\u0131kla uyan\u0131yor ve geli\u015fimsel s\u00fcre\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcnd\u00fcz uyku hali ve kestirme gereksinimi yoksa yeterli uyudu\u011fu varsay\u0131l\u0131r. Uyku sorunu var diyebilmek i\u00e7in, gece 3 kereden fazla uyanma, gece kalkt\u0131\u011f\u0131nda toplam 1 saatin \u00fczerinde uyan\u0131k kalma ya da toplam uyku s\u00fcresinin 9 saatin alt\u0131nda olmas\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sirkadyen ritimden biyolojik saat olarak adland\u0131r\u0131lan \u00f6n hipotalamus sorumludur. Uyku elektroensefalogram (EEG) aktivitesi, g\u00f6z hareketleri ve kas tonusuna g\u00f6re Rapid Eye Movement (REM) ve Non-REM (N-REM) olmak \u00fczere 2 evrede incelenir. N-REM evre uyan\u0131kl\u0131k sonras\u0131 enerji ve besinsel dengesizliklerin d\u00fczeltildi\u011fi ilk 6 ayda \u015fekillenen bir evre iken, REM evresi, n\u00f6rolojik, duygusal geli\u015fim, haf\u0131za olu\u015fumu ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":5162,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[3581,3583,373,372,3580,3582],"class_list":{"0":"post-5151","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-cocuk","8":"tag-aglatmadan-uyku-egitimi","9":"tag-bebeklerde-uyku-duzeni","10":"tag-bebeklerde-uyku-egitimi","11":"tag-cocuklarda-uyku-egitimi","12":"tag-cocuklarda-uyku-sorunlari","13":"tag-uyku-egitimi-verenler"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/bebeklerde-uyku.jpg?fit=626%2C417&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5151"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5151\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}