{"id":2422,"date":"2018-07-27T09:59:37","date_gmt":"2018-07-27T06:59:37","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.annebebekkulubu.com\/?p=2422"},"modified":"2018-07-27T09:59:37","modified_gmt":"2018-07-27T06:59:37","slug":"teror-ve-dogal-felaketler-cocuklarin-psikolojisini-nasil-etkiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/teror-ve-dogal-felaketler-cocuklarin-psikolojisini-nasil-etkiliyor\/","title":{"rendered":"Ter\u00f6r ve do\u011fal felaketler \u00e7ocuklar\u0131n psikolojisini nas\u0131l etkiliyor?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Ya\u015fanan felaketler k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131 \u00e7ok derinden etkileyebilir. Felaketin niteli\u011fi (ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131, do\u011fal afet) \u00f6nemli de\u011fildir, \u00f6nemli olan bu olaylar\u0131n hepsinin okul \u00f6ncesi ya\u015ftaki \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ihtiyac\u0131 olan, d\u00fcnyay\u0131 g\u00fcvenilir ve tahmin edilebilir bir yer olarak g\u00f6rebilme ihtiyac\u0131n\u0131 etkilemesidir. Peki <strong>ter\u00f6r ve do\u011fal afetler \u00e7ocuklar\u0131n psikolojisini nas\u0131l etkiler?<\/strong> Bu konuda ma\u011fdur \u00e7ocuklara nas\u0131l yakla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p><strong>Haber b\u00fcltenleri \u00e7ocuklar\u0131n psikolojisini olumsuz y\u00f6nde etkileyebilir<br \/>\n<\/strong><\/span>K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar \u00e7ok de\u011fi\u015fik yelpazede reaksiyonlar verebilir. Olaydan direkt olarak etkilenmediyse ve tekrar tekrar TV\u2019deki korkun\u00e7 sahneleri izlemediyse, \u00e7ok az ya da hi\u00e7 reaksiyon vermeyebilir. Asl\u0131nda bu ya\u015ftaki \u00e7ocuklar\u0131 ebeveynlerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 stres her \u015feyden daha fazla etkiler. Bu nedenle \u00e7ocu\u011funuzun yan\u0131ndayken duygular\u0131n\u0131z\u0131 kontrol alt\u0131nda tutman\u0131z ve ona g\u00fcvende oldu\u011fu konusunda g\u00fcvence vermeniz gereklidir. Yapabilece\u011finiz en iyi \u015feylerden birisi \u00e7ocu\u011fu TV\u2019deki korkun\u00e7 sahnelerden uzak tutmakt\u0131r. Tekrarlayan haber b\u00fcltenleri \u00e7ocu\u011fun stresini y\u00fckseltebilir ve bir felaketin tekrar tekrar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetmesine neden olabilir.<\/p>\n<p><strong>Bo\u015fanma ve aile i\u00e7i \u00f6l\u00fcmler de \u00e7ocukta travma olu\u015fturabilir<\/strong><br \/>\nAyn\u0131 anda ba\u015fka travmalar da (bo\u015fanma, aile i\u00e7i \u00f6l\u00fcm) ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n kayg\u0131 geli\u015ftirme riski daha fazlad\u0131r. Ancak, di\u011fer her \u015fey yolunda olsa dahi, \u00e7ocuklar sizden ve hayatlar\u0131ndaki di\u011fer \u00f6nemli ki\u015filerden kayg\u0131 titre\u015fimleri al\u0131rsa, i\u00e7e kapanma belirtileri g\u00f6sterme ihtimali artacakt\u0131r. Ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fckm\u00fc\u015f gibi davranmaya ba\u015flayabilir, daha fazla huzursuzluk g\u00f6sterebilir, tuvalet e\u011fitiminde geri d\u00f6n\u00fc\u015f ya\u015fanabilir ya da gece uykusundan s\u0131k s\u0131k uyanmaya ba\u015flayabilir. Bu sizin i\u00e7in zor olabilir ama o asl\u0131nda daha k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu ve daha g\u00fcvenli hissetti\u011fi zamanlara geri d\u00f6nmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ona bol bol sar\u0131l\u0131n.<\/strong> Kendisine g\u00fcven verecek bir oyuncakla veya istiyorsa \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rakarak uyumaya te\u015fvik edin. Hissettiklerini dile getirmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, uyku d\u00fczeninde bozulma, \u00f6fkeli boyama ya da y\u0131rtma hareketleri ya da ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 bir i\u00e7e kapanma veya sald\u0131rganl\u0131k gibi s\u00f6zl\u00fc olmayan kayg\u0131 belirtilerini izleyin.<\/p>\n<p>Felaketlerden sonra ya\u015fanan en b\u00fcy\u00fck kay\u0131plardan biri de kontrol kayb\u0131d\u0131r. <strong>K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar kendi hayatlar\u0131 \u00fczerinde neredeyse hi\u00e7bir kontrole sahip de\u011fildir ve ebeveynlerinin de kontrole sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeleri onlar i\u00e7in inan\u0131lmaz korku verici bir durumdur.<\/strong> Bu nedenle ebeveynler ne kadar \u00f6fkeli olurlarsa olsunlar bir kontrol unsuruna sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermelidirler. Kontrol\u00fcn\u00fcz\u00fc kaybetmedi\u011finiz g\u00f6stermenin en kolay yolu ise g\u00fcnl\u00fck rutin ev i\u015flerinizi aksatmamakt\u0131r. Yemek \u00f6\u011f\u00fcnlerini ya da g\u00fcnd\u00fcz uykular\u0131n\u0131 atlamay\u0131n. Her zamanki gibi parka gidin, \u00e7ocu\u011funuzu her zamanki saatinde yat\u0131r\u0131n ve g\u00fcn i\u00e7inde bak\u0131m verenlerin de g\u00fcn\u00fcn normal d\u00fczeninden \u015fa\u015fmamalar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Bu rutinler \u00e7ocu\u011funuzun kendini g\u00fcvende hissetmesini sa\u011flar.<\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Nas\u0131l Konu\u015fmal\u0131<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"><br \/>\n<\/span><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">K\u0131sa ve g\u00fcven verici.<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"> Okul \u00f6ncesi \u00e7ocu\u011fu felaket ile direkt ba\u011flant\u0131l\u0131 olmayan sorular sorabilir. \u201c\u0130nsanlar \u00f6l\u00fcnce ne olur? Asl\u0131nda bu sorunun alt\u0131nda \u201cben g\u00fcvende miyim\u201d sorusu yatmaktad\u0131r. Ona kendisinin ve sevdi\u011fi insanlar\u0131n g\u00fcvende oldu\u011funu anlat\u0131n. \u201cHepimiz iyiyiz\u201d onun i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli s\u00f6zlerdir.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Duygular\u0131n\u0131 onaylay\u0131n.<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"> \u00dcz\u00fclme\/korkma\/endi\u015felenme demekten ka\u00e7\u0131n\u0131n (size b\u00f6yle s\u00f6ylendi\u011fi zaman kendinizi en ufak bir \u015fekilde de olsa daha iyi hissetti\u011finiz oldu mu hi\u00e7?). Onun duygular\u0131 ger\u00e7ektir ve bunlar\u0131 ifade etme ihtiyac\u0131 duymaktad\u0131r. \u201cBu sald\u0131r\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey duydu\u011fun i\u00e7in endi\u015felendi\u011fini biliyorum, ama bizler g\u00fcvendeyiz ve evimize de kimse sald\u0131rmaz\u201d gibi c\u00fcmleler kullanmay\u0131 tercih edin.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Bu olay\u0131 empati ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc \u00f6\u011fretmek i\u00e7in kullan\u0131n.<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"> Okul \u00f6ncesi \u00e7ocu\u011fu k\u00f6t\u00fc insanlar\u0131n \u00e7\u0131lg\u0131n bir ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fine dair c\u00fcmleler i\u015fitmi\u015f olabilir. Ona insanlar\u0131n \u00f6fkelerini ifade etmek i\u00e7in \u015fiddete ba\u015fvurmamalar\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131n. Herkes zaman zaman \u00f6fkelenebilir ama ba\u015fkalar\u0131na zarar vermez, biz sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 konu\u015farak \u00e7\u00f6zeriz, gibi s\u00f6zler s\u00f6yleyin.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Ona yeti\u015fkinlerin onu ve herkesin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131n.<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"> Okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde meydana gelen bir felaketin kendilerini ve ailelerini de etkileyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen bir durumdur. Bazen kendimiz bile kayg\u0131l\u0131yken g\u00fcven verici davranmam\u0131z g\u00fc\u00e7 olabilir. Ama \u00e7ocu\u011funuza insanlar\u0131n bizim g\u00fcvenli\u011fimiz sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterdiklerini s\u00f6yleyebilirsiniz. Polislerin ve ba\u015fka g\u00f6revlilerin ba\u015fka felaketleri \u00f6nlemek i\u00e7in nas\u0131l \u00e7abalar g\u00f6sterdikleri gibi konularda konu\u015fabilirsiniz.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Konunun tekrar tekrar g\u00fcndeme gelmesine haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olun.<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"> Okul \u00f6ncesi ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011funuz tekrar tekrar ayn\u0131 sorular\u0131 sorarsa \u015fa\u015f\u0131rmay\u0131n. Bu ya\u015fta hen\u00fcz \u201ckal\u0131c\u0131l\u0131k kavram\u0131\u201d oturmam\u0131\u015ft\u0131r ve \u00f6len insanlar\u0131n ya da y\u0131k\u0131lan binalar\u0131n sihirli bir \u015fekilde eski haline d\u00f6nece\u011fini zannedebilir ve bunun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce de kafas\u0131 kar\u0131\u015fabilir. \u00d6zellikle de devam etti\u011finin fark\u0131na vard\u0131\u011f\u0131 konularda tekrar tekrar ayn\u0131 sorular\u0131 sorabilir bu nedenle.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Konu hakk\u0131nda konu\u015fmamaya da haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olun.<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"> Okul \u00f6ncesi \u00e7ocu\u011funuz olay hakk\u0131nda fazla bir \u015fey duymam\u0131\u015fsa ve \u00e7ok da etkilenmi\u015f g\u00f6z\u00fckm\u00fcyorsa konu\u015fmak i\u00e7in bask\u0131 yapmay\u0131n. Bu ya\u015fta yerel, ulusal veya uluslararas\u0131 \u00e7aptaki felaketlere kar\u015f\u0131 ilgisiz olmas\u0131 da normaldir.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Bol bol s\u00f6zl\u00fc olmayan g\u00fcvenceler verin.<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"> Okul \u00f6ncesi ya\u015ftaki \u00e7ocu\u011funuzun kayg\u0131lar\u0131na ili\u015fkin en iyi i\u015faretleri s\u00f6zl\u00fc olmayan yollardan alabilirsiniz \u2013oyun, uyku, yeme d\u00fczeni ve ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 huzursuzluk, i\u00e7e kapanma- Ona s\u00f6zl\u00fc olmayan yollardan g\u00fcvenceler vermek de \u00f6nemlidir. Endi\u015feli g\u00f6z\u00fck\u00fcyorsa onu kucaklay\u0131n, \u00f6p\u00fcn. Her \u015feyden \u00f6nemlisi al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdaki g\u00fcven duygusunu korumas\u0131 i\u00e7in normal rutinleri koruyun.<\/span><\/p>\n<p><b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\">Yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011finiz konusunda kendinize g\u00fcvenin.<\/span><\/b><span style=\"font-family: Verdana; font-size: small;\"> Anne-baba olarak kendinizi g\u00fcvensiz hissederken \u00e7ocu\u011funuzun g\u00fcven duygusunu korumakta zorlanabilirsiniz. Tekrarlay\u0131c\u0131 ve korkutucu i\u00e7erikli haber b\u00fcltenlerini izlemeyi s\u0131n\u0131rland\u0131rmak, rahatlat\u0131c\u0131 rutinlere devam etmek, olay\u0131n kurbanlar\u0131na yard\u0131m etmenin somut yollar\u0131n\u0131 bulmak (evini kaybedenlere giysi ve ev e\u015fyas\u0131 yard\u0131m\u0131nda bulunmak, para toplama kampanyalar\u0131na katk\u0131da bulunmak ve benzeri) \u00e7ocu\u011funuz kadar sizin de g\u00fcvenlik duygunuzu art\u0131racakt\u0131r. Ve travmayla ba\u015fetme konusunda kendinize yard\u0131m ederken asl\u0131nda \u00e7ocu\u011funuza da yard\u0131m etmi\u015f olursunuz, unutmay\u0131n. \u00c7ocuklar kendilerini \u00e7ok \u00e7abuk toplayabilirler ve iyi bir destekle \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011fu sorunlar\u0131 a\u015far.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ya\u015fanan felaketler k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131 \u00e7ok derinden etkileyebilir. Felaketin niteli\u011fi (ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131, do\u011fal afet) \u00f6nemli de\u011fildir, \u00f6nemli olan bu olaylar\u0131n hepsinin okul \u00f6ncesi ya\u015ftaki \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ihtiyac\u0131 olan, d\u00fcnyay\u0131 g\u00fcvenilir ve tahmin edilebilir bir yer olarak g\u00f6rebilme ihtiyac\u0131n\u0131 etkilemesidir. Peki ter\u00f6r ve do\u011fal afetler \u00e7ocuklar\u0131n psikolojisini nas\u0131l etkiler? Bu konuda ma\u011fdur \u00e7ocuklara nas\u0131l yakla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r? [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":80,"featured_media":2810,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[1282,2239,2238,2240],"class_list":{"0":"post-2422","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-cocuk","8":"tag-cocuk-psikolojisi","9":"tag-dogal-afetler","10":"tag-teror-ve-cocuk","11":"tag-teror-ve-cocuk-psikolojisi"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/aglayan-cocuk.jpg?fit=626%2C417&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/80"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2422"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2422\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}