{"id":1680,"date":"2018-04-29T09:30:16","date_gmt":"2018-04-29T06:30:16","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.annebebekkulubu.com\/?p=1680"},"modified":"2018-04-29T09:25:03","modified_gmt":"2018-04-29T06:25:03","slug":"cocugunuzu-internetten-gelen-hastaliklardan-koruyun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/cocugunuzu-internetten-gelen-hastaliklardan-koruyun\/","title":{"rendered":"\u00c7ocu\u011funuzu internetten gelen hastal\u0131klardan koruyun!"},"content":{"rendered":"

Uz. Psikolog M. Bayram Ayaz, Sanal Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k isimli<\/strong> kitab\u0131nda, en yayg\u0131n internet ve teknoloji hastal\u0131klar\u0131<\/strong> hakk\u0131nda bilgi veriyor. \u0130nternetin faydalar\u0131 ve zararlar\u0131<\/strong> konusunda bilgi almak isteyenler i\u00e7in en \u00f6nemli konu ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 derledik.<\/p>\n

Ekranla b\u00fcy\u00fcyenler kendine g\u00fcven sorunu ya\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n

\u00d6ncelikle psikolojik sendromlar daha yayg\u0131n. Sosyal a\u011flarda uzun s\u00fcre kalan gen\u00e7ler sosyal ili\u015fkilerde \u00e7ekingen davran\u0131\u015flar\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor. \u00c7ocukluktan itibaren ekranla b\u00fcy\u00fcyen gen\u00e7lerin benlik yap\u0131s\u0131nda kay\u0131plar g\u00f6zleniyor. Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k d\u00fczeyinde kullan\u0131m insan ileti\u015fiminde kendine g\u00fcven sorunlar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Sosyal ileti\u015fimde y\u00fczy\u00fcze konu\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yorlar. Bunun \u00e7e\u015fitli nedenleri var. Ba\u015fl\u0131ca neden dijital ekranlar tamamen kullan\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde olmas\u0131d\u0131r. Cihazlar insan gibi tepki veren, onaylayan ya da ele\u015ftirel mimiklere sahip de\u011fil. Halbu ki insan g\u00f6z\u00fc ve beden diliyle davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011ferlendiren ve s\u00f6zel ifadeleri \u00f6l\u00e7ebilen \u00f6zelliktedir. Bu nedenle her g\u00fcn saatlerce zaman\u0131 cihaz ba\u015f\u0131nda ge\u00e7iren ba\u011f\u0131ml\u0131 ki\u015filer y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fimde zorlan\u0131rlar.<\/p>\n

Yetersiz \u00f6zsayg\u0131, k\u0131r\u0131lgan ki\u015filik, ku\u015fkuculuk<\/strong><\/p>\n

Utanga\u00e7l\u0131k ve ka\u00e7\u0131nma davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir di\u011fer nedeni ise soysal ili\u015fkilerde kazan\u0131lan \u00f6\u011frenmenin ger\u00e7ekle\u015fmemesidir. Y\u00fczy\u00fcze insan ili\u015fkileri yerine s\u00fcrekli ekran ba\u015f\u0131n\u0131 tercih eden \u00e7ocuklar sosyal \u00f6\u011frenme imkan\u0131n\u0131 yitirmektedirler. Yeni ku\u015fak sosyal \u00e7evrede g\u00f6zlem yaparak deneyim kazanmaya istekli de\u011filler. Cep telefonu kullanarak sosyal medya payla\u015f\u0131m yapmakla bu bo\u015fluk dolabilir mi? Sorumluk almay\u0131 ve sosyal bir rol \u00fcstlenmeyi terk ettikleri i\u00e7in toplumda bir akt\u00f6r olmaklar\u0131 onlar i\u00e7in zor bir u\u011fra\u015f\u0131. Sosyal a\u011flarda kontrol\u00fcn kendisinde oldu\u011fu sanal bir koza i\u00e7inde olmak daha g\u00fcven verici. Sosyal izolasyon ve yaln\u0131zl\u0131k onlar i\u00e7in daha az risk olu\u015fturuyor. \u0130lgi ve tercihlerinin bu y\u00f6nde olmas\u0131 nedeniyle yetersiz \u00f6zsayg\u0131, k\u0131r\u0131lgan ki\u015filik, ku\u015fkuculuk gibi davran\u0131\u015f ve tutumlara s\u0131k rastlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Depresyonu tetikliyor<\/strong><\/p>\n

Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve depresyon i\u00e7 i\u00e7e sendromlard\u0131r. Bazen depresyon nedeniyle internet kullan\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015firken, baz\u0131 ki\u015filerde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k nedeniyle depresyonun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Sosyal medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131nda depresyona yakalanma riski artmaktad\u0131r.<\/p>\n

6 saatten fazla kullananlar\u0131n y\u00fczde 83\u2019\u00fc,<\/p>\n

4-6 saat kullananlar\u0131n y\u00fczde 50\u2019si,<\/p>\n

2-4 saat kullananlar\u0131n y\u00fczde 21\u2019i,<\/p>\n

1-2 saat kullananlarda y\u00fczde 14\u2019\u00fc depresyonla birlikte ya\u015famaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Yeme bozuklu\u011funa neden oluyor<\/strong><\/p>\n

Sosyal medya ve \u00f6zellikle Facebook \u00e7a\u011f\u0131n modern dertlerinden biri. Yeme bozuklu\u011fu \u00f6\u011f\u00fcn atlama ya da \u00f6\u011f\u00fcn saatine uymamak ba\u015fl\u0131ca sorun. Bunun yan\u0131nda a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in bilgisayar yan\u0131nda at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131k yemek dengesiz beslenmeye yol a\u00e7ar. \u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131n\u0131n kendilerine \u00f6zg\u00fc bir beslenme k\u00fclt\u00fcr\u00fc oldu\u011fu biliniyor. K\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f soslu yiyecekler, cips, \u00e7ikolata ve kolal\u0131 i\u00e7ecekler. Ayr\u0131ca ev yemekleri yerine paketlenmi\u015f haz\u0131r g\u0131dalara kar\u015f\u0131 daha istekli olduklar\u0131 g\u00f6zlenir. Oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131nda buna benzer durumlar s\u0131k ya\u015fan\u0131r. Yine bir ba\u015fka ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re internet kullanan gen\u00e7lerin y\u00fczde be\u015finde yeme bozuklu\u011fu tan\u0131s\u0131 konulmu\u015ftur. Yeme bozuklu\u011fu bilinen anlamda i\u015ftahs\u0131zl\u0131k de\u011fil tabii ki. Klinik destek alacak d\u00fczeyde ilerlemi\u015f bir boyut s\u00f6z konusu. Bununla birlikte yemek yeme ihmalinden dolay\u0131 kan \u015fekeri d\u00fczensizliklerine rastlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00c7evrimi\u00e7i kalmak i\u00e7in banyo yapm\u0131yorlar<\/strong><\/p>\n

Teknoljik ayg\u0131tlar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131 nedeniyle bir\u00e7ok sorunla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Oyunda level ka\u00e7\u0131rma nedeniyle lavabo ihtiyac\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in yerlerinden kalkamayan ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 art\u0131yor. \u00d6zbak\u0131m becerilerinde azalma, ki\u015fisel hijyende zay\u0131flama, \u00e7evrimi\u00e7i kalmak i\u00e7in banyo yapmama, boyun d\u00fczle\u015fmesi, bel ve s\u0131rt a\u011fr\u0131lar\u0131, g\u00f6z kurumas\u0131, hareket azl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 kilo art\u0131\u015f\u0131, kilo kayb\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, bilek ve parmak kas zedelenmesi ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 bekleyen sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n

Hareketsiz \u00e7ocuklarda geli\u015fim sorunlar\u0131<\/strong><\/p>\n

Saatlerce televizyon ve bilgisayar kar\u015f\u0131s\u0131nda hareketsiz oturan \u00e7ocuklarda sa\u011fl\u0131ks\u0131z ve yetersiz bir beden geli\u015fimi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7ocuklar\u0131n fiziksel geli\u015fimlerinde \u00f6nemli bir yeri olan kondisyon ve efor harcamaktan \u00e7ok cihaz ba\u015f\u0131nda zaman ge\u00e7irdikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu \u00e7a\u011f\u0131n gen\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015f nesillere g\u00f6re daha hareketsiz bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Hareket yetersizli\u011fi geli\u015fimsel gerileme yan\u0131nda ruhsal sorunlara yol a\u00e7maktad\u0131r. Hareketsizli\u011fin verdi\u011fi huzursuzluk nedeniyle sinirli ruh hali ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle ergenlik d\u00f6nemlerini cihaz ba\u015f\u0131nda ge\u00e7iren \u00e7ocuklar fiziksel geli\u015fimleri i\u00e7in gerekli olan efordan uzak kalmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Uyku bozuklu\u011funa neden oluyor<\/strong><\/p>\n

A\u015f\u0131r\u0131 teknoloji kullan\u0131m\u0131 uyku bozuklu\u011fuyla da ili\u015fkilidir. \u0130nternet ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 aras\u0131nda, uzun s\u00fcre \u00e7evrimi\u00e7i oturumu s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in kafein haplar\u0131 kulanlar var.<\/p>\n

Uyku yoksunlu\u011fu yorgunluk ve hatta ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin bozulmas\u0131 gibi olumsuz sonu\u00e7lara neden olabilir. A\u015f\u0131r\u0131 s\u00fcre \u00e7evrimi\u00e7i olmak ve egzersiz eksikli\u011fi, ba\u015fta fiziksel sorunlara; kaslarda kire\u00e7lenme, s\u0131rt gerginli\u011fi ve g\u00f6z yorgunlu\u011fu gibi y\u00fcksek bir risk olu\u015fturabilir.<\/p>\n

Yatak odas\u0131nda mobil bir cihazla \u00e7evrimi\u00e7i kalmak, uyku saatini azaltt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00fcn i\u00e7inde zihin yorgunlu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.Buna ek olarak, mobil cihazlar\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 elektromanyetik ortamda uyuman\u0131n beyin fonksiyonlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fime u\u011fratt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131nda ortaya konmu\u015ftur. Uzun s\u00fcre radyasyona maruz kalan ki\u015filerde REM uykusuna dalmada sorunlar ya\u015fanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca zihnin dinginli\u011fini sa\u011flayan melatonin \u00fcretimi gecikti\u011fi ve bu hormonun salg\u0131s\u0131nda yetersizlik tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Biyolojik saatleri bozuyor<\/strong><\/p>\n

\u0130nternet\u2019e ba\u011fl\u0131 cihazlar\u0131n ekranlar\u0131ndan yay\u0131lan mavi \u0131\u015f\u0131\u011fa a\u015f\u0131r\u0131 oranda maruz kalman\u0131n, uyku-uyan\u0131kl\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc bozarak uyku doyumunda sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmektedir.<\/p>\n

A\u015f\u0131r\u0131 teknoloji kullan\u0131m\u0131 nedeniyle v\u00fccudun biyolojik saati bozulmaktad\u0131r. Dengeli uyku yoksunlu\u011funun baz\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. G\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 uyku paterninde meydana gelen bozulma ve gecikme uyku ritim bozuklu\u011funa neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uz. Psikolog M. Bayram Ayaz, Sanal Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k isimli kitab\u0131nda, en yayg\u0131n internet ve teknoloji hastal\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda bilgi veriyor. \u0130nternetin faydalar\u0131 ve zararlar\u0131 konusunda bilgi almak isteyenler i\u00e7in en \u00f6nemli konu ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 derledik. Ekranla b\u00fcy\u00fcyenler kendine g\u00fcven sorunu ya\u015f\u0131yor \u00d6ncelikle psikolojik sendromlar daha yayg\u0131n. Sosyal a\u011flarda uzun s\u00fcre kalan gen\u00e7ler sosyal ili\u015fkilerde \u00e7ekingen davran\u0131\u015flar\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor. […]<\/p>\n","protected":false},"author":80,"featured_media":1690,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[856,27],"tags":[1129,1130,1132,1128,1134,1133,1131],"class_list":{"0":"post-1680","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-teknoloji","8":"category-psikoloji","9":"tag-cocuk-ve-internet","10":"tag-internet-bagimliligi","11":"tag-internet-hastaligi","12":"tag-internet-ve-teknoloji-hastaliklari","13":"tag-internetin-faydalari-ve-zararlari","14":"tag-internetin-yararlari-ve-zararlari","15":"tag-internetin-zararlari"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/anne-cocuk-tablet.jpg?fit=626%2C416&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/80"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1680"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1680\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}