{"id":1603,"date":"2018-04-26T17:12:46","date_gmt":"2018-04-26T14:12:46","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.annebebekkulubu.com\/?p=1603"},"modified":"2018-04-26T17:12:46","modified_gmt":"2018-04-26T14:12:46","slug":"asi-hayattir-toplum-sagligi-riske-atilmamalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/asi-hayattir-toplum-sagligi-riske-atilmamalidir\/","title":{"rendered":"A\u015f\u0131 hayatt\u0131r, toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 riske at\u0131lmamal\u0131d\u0131r!"},"content":{"rendered":"<p>T\u0131p mesle\u011finde hi\u00e7bir tedavinin veya uygulaman\u0131n risksiz olmad\u0131\u011f\u0131, ancak a\u015f\u0131lar\u0131n yan etkileri ile do\u011fal hastal\u0131klar\u0131n etkileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yarar-zarar dengesinin<strong> \u201c\u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda\u201d<\/strong> a\u015f\u0131 ve a\u015f\u0131lama lehine oldu\u011funu hat\u0131rlatarak yaz\u0131ma ba\u015fl\u0131yorum. Sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin temel amac\u0131 \u00a0ki\u015filerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famaya devam etmelerini sa\u011flamak ve hasta olmamalar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin planlanmas\u0131nda, toplumda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen en \u00e7ok \u00f6l\u00fcme ve sakatl\u0131\u011fa yol a\u00e7an durumlara \u00f6ncelik verilmesi temel stratejidir. Aile bireylerinden birinin hastal\u0131\u011f\u0131, aileyi maddi ve manevi a\u00e7\u0131dan etkilerken ayn\u0131 zamanda toplum i\u00e7erisinde birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fileri de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiler. Bu nedenle, bir ki\u015finin tedavisini yapmamas\u0131 ya da kendisini hastal\u0131klardan korumamas\u0131 yaln\u0131zca o ki\u015finin sorunu olarak kabul edilip ge\u00e7i\u015ftirilemez.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi ve bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesi konusunda y\u00fcr\u00fct\u00fclen en \u00f6nemli halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uygulamalar\u0131ndan biri a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. <strong>\u201cA\u015f\u0131laman\u0131n zararlar\u0131yla ilgili y\u00fczlerce makale vard\u0131r ve bunlar toplumdan saklanmaktad\u0131r\u201d<\/strong> diye bir\u00e7ok haber okuyabiliriz. Belirtmeyen ise a\u015f\u0131laman\u0131n faydalar\u0131 hatta mucizeleri \u00fczerine ise y\u00fcz binlerce makalenin mevcut oldu\u011fudur. Amerika&#8217;da y\u0131lda 30,000 kadar a\u015f\u0131lama sonras\u0131 yan etki bildirimi bildirimi yap\u0131lmakta, s\u00f6z konusu olumsuzluklar\u0131n a\u015f\u0131lama ile ili\u015fkileri bilimsel verilerle irdelenerek ger\u00e7ek durumun ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. A\u015f\u0131laman\u0131n yarar-zarar ili\u015fkisine de bak\u0131nca, pek \u00e7ok kaynakta g\u00f6rece\u011fimiz \u00fczere insanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fam\u0131na bu kadar do\u011frudan faydal\u0131 \u00a0olan, \u00f6l\u00fcmleri azaltan ba\u015fka bir \u00e7are g\u00f6z\u00fckmemektedir.<\/p>\n<p>\u2018<b>Seni \u00f6ld\u00fcrmeyen \u015fey g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lar\u2019 <\/b><b><i>Nietzsche<br \/>\n<\/i><\/b>Baz\u0131 ger\u00e7ekleri \u00a0g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak yaz\u0131m\u0131za devam edelim. Mesela; \u00e7ocuk felci ve difteri gibi baz\u0131 hastal\u0131klar d\u00fcnyan\u0131n \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerinde g\u00f6r\u00fclmemesine ra\u011fmen halen d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde g\u00f6r\u00fclebilmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde seyahat etmenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve kolayla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada, bu tip bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar a\u015f\u0131s\u0131z toplumlarda \u00e7ok \u00e7abuk yay\u0131larak ciddi \u00fcz\u00fcc\u00fc sonu\u00e7lar\u0131 ile her an kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz. <strong>\u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi bir a\u015f\u0131y\u0131 takvimden kald\u0131rmak i\u00e7in hastal\u0131\u011f\u0131n \u00a0t\u00fcm d\u00fcnyadan eradike edilmesi (yok edilmesi, silinmesi) gerekmektedir.<\/strong> k\u0131zam\u0131k a\u015f\u0131s\u0131 yapt\u0131rmak istemeyen Avrupa \u00fclkeleri y\u00fcz\u00fcnden 2011 y\u0131l\u0131nda Avrupa\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan k\u0131zam\u0131k salg\u0131n\u0131n\u0131\u00a0 hat\u0131rlayal\u0131m. \u0130nsan ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin a\u015f\u0131r\u0131 kompleks bir sistem olmas\u0131 nedeniyle herhangi bir a\u015f\u0131n\u0131n %100 koruma sa\u011flanmas\u0131 beklememektedir. Ayr\u0131ca pek \u00e7ok varyant\u0131 olan patojenlerin a\u015f\u0131lar\u0131nda sadece en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen su\u015flar oldu\u011fu i\u00e7in koruyuculuk oranlar\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. A\u015f\u0131lar\u0131n yan etkileri olabilir ancak hastal\u0131\u011f\u0131n kendisiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok daha seyrek ve hafif formdad\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130skandinav \u00fclkelerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda a\u015f\u0131lanan bireylerin a\u015f\u0131lanmayanlara g\u00f6re kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda <strong>otizm<\/strong>, oto-imm\u00fcn hastal\u0131klar vb. rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n 40 sene sonra bile insidans\u0131nda art\u0131\u015f tespit edilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Karma a\u015f\u0131lar<\/strong> ani bebek \u00a0\u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu\u011fu\u00a0 s\u00f6ylenmektedir. Yap\u0131lan post-mortem \u00e7al\u0131\u015fmalarda ve di\u011fer ara\u015ft\u0131rmalarda, bu iddiay\u0131 kan\u0131tlayacak bir sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi g\u00f6sterilememi\u015ftir. Ger\u00e7ek olan, bu a\u015f\u0131lar\u0131n <strong>ani bebek \u00f6l\u00fcm\u00fc<\/strong> vakalar\u0131n\u0131n s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ya\u015f grubunda uyguland\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, \u00c7ocu\u011fun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin a\u015f\u0131lar yoluyla de\u011fil, do\u011fal enfeksiyonlar yoluyla geli\u015fmesinin daha do\u011fru olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi\u00a0 hepimizin akl\u0131na gelebilir. Evet, doktorlarda\u00a0 ayn\u0131s\u0131n\u0131 kendimiz ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z i\u00e7in istemekteyiz. Onun i\u00e7in bir\u00e7ok patojenin aras\u0131nda sadece \u00f6l\u00fcmc\u00fcl veya a\u011f\u0131r komplikasyonla seyreden baz\u0131 mikroplara\u00a0 kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 uygulamaktay\u0131z. T\u0131bbi ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6stermektedir ki, a\u015f\u0131lamaya ba\u011flanan yan etkilerin, \u00f6zellikle de ciddi yan etkilerin, \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u015f\u0131 ile do\u011frudan ilgili oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. T\u0131p tarihini inceledi\u011fimizde bu gibi ku\u015fkulara yol a\u00e7an baz\u0131 olumsuzluklar tabi ki mevcuttur fakat unutulmayal\u0131m t\u0131bbi bilgiler her ge\u00e7en g\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla ilerlemekte olup, ge\u00e7mi\u015fteki tecr\u00fcbelerden \u00a0gerekli bilgileri \u00e7\u0131kartarak insanl\u0131\u011fa\u00a0 b\u00fcy\u00fck hizmet vermektedir.<\/p>\n<p><strong><b>Sonu\u00e7 olarak,<\/b> hi\u00e7bir uygulaman\u0131n risksiz olmad\u0131\u011f\u0131, ancak a\u015f\u0131lar\u0131n yan etkileri ile do\u011fal hastal\u0131klar\u0131n etkileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, fayda-zarar dengesinin \u201c\u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda\u201d a\u015f\u0131 ve a\u015f\u0131lama lehine oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0131p mesle\u011finde hi\u00e7bir tedavinin veya uygulaman\u0131n risksiz olmad\u0131\u011f\u0131, ancak a\u015f\u0131lar\u0131n yan etkileri ile do\u011fal hastal\u0131klar\u0131n etkileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yarar-zarar dengesinin \u201c\u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda\u201d a\u015f\u0131 ve a\u015f\u0131lama lehine oldu\u011funu hat\u0131rlatarak yaz\u0131ma ba\u015fl\u0131yorum. Sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin temel amac\u0131 \u00a0ki\u015filerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famaya devam etmelerini sa\u011flamak ve hasta olmamalar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin planlanmas\u0131nda, toplumda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen en \u00e7ok \u00f6l\u00fcme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":1581,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[1050,1052,1055,650,1053,1056,1054,1051,1049],"class_list":{"0":"post-1603","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-saglik","8":"tag-ani-bebek-olumu","9":"tag-asi-redi","10":"tag-asi-yaptirmayan-aileler","11":"tag-asinin-zararlari","12":"tag-bebek-asi-takvimi","13":"tag-bebeklere-asi-yaptirmak-zorunlumu","14":"tag-cocukluk-cagi-asilari","15":"tag-karma-asilar","16":"tag-otizm"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/cocuk-asi.jpg?fit=626%2C417&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1603"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1603\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}