{"id":10736,"date":"2021-05-09T15:01:21","date_gmt":"2021-05-09T12:01:21","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.annebebekkulubu.com\/?p=10736"},"modified":"2021-05-09T15:03:03","modified_gmt":"2021-05-09T12:03:03","slug":"colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/","title":{"rendered":"\u00c7\u00f6lyakl\u0131 \u00e7ocu\u011fun beslenmesi nas\u0131l olmal\u0131?"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-light-blue ez-toc-container-direction\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Yaz\u0131 \u0130\u00e7eri\u011fi<\/p>\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69e9d7f15011c\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-69e9d7f15011c\"  aria-label=\"A\u00e7\/Kapat\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Colyak_hastaligi_hakkinda_merak_edilenler\" >\u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda merak edilenler<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Gluten_nedir\" >Gl\u00fcten nedir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Colyak_nedir\" >\u00c7\u00f6lyak nedir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Colyak_hastaligi_belirtileri_nelerdir\" >\u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 belirtileri nelerdir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Colyak_hastaligi_teshisi_nasil_yapilir\" >\u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 te\u015fhisi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Colyak_beslenme_tedavisi_nasil_yapilir\" >\u00c7\u00f6lyak beslenme tedavisi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#%E2%80%8DGlutensiz_diyet\" >&#x200d;Gl\u00fctensiz diyet<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Colyak_hastalari_icin_beslenme_onerileri\" >\u00c7\u00f6lyak hastalar\u0131 i\u00e7in beslenme \u00f6nerileri\u00a0<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Sakincali_besinler\" >Sak\u0131ncal\u0131 besinler<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Serbest_besinler\" >Serbest besinler<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Dikkat_edilmesi_gereken_diger_durumlar\" >Dikkat edilmesi gereken di\u011fer durumlar<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali\/#Colyak_hastalari_icin_destek\" >\u00c7\u00f6lyak hastalar\u0131 i\u00e7in destek\u00a0<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<p><strong>Bug\u00fcn 9 May\u0131s D\u00fcnya \u00c7\u00f6lyak G\u00fcn\u00fc! <\/strong>\u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131ndan beslenme tedavisi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r? \u00c7\u00f6lyakl\u0131 \u00e7ocu\u011fun beslenmesi nas\u0131l olmal\u0131? Diyetisyen \u0130rem U\u011fur, \u00e7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 ve gl\u00fctensiz beslenme ile ilgili merak edilenleri yazd\u0131!&#8230;<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Colyak_hastaligi_hakkinda_merak_edilenler\"><\/span><strong>\u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda merak edilenler<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Son y\u0131llarda, ABD\u2019den ba\u015flayarak t\u00fcm d\u00fcnyaya h\u0131zla yay\u0131lan \u201cgl\u00fctensiz beslenme\u201d ak\u0131m\u0131 son derece pop\u00fcler bir hale gelmi\u015ftir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filer de zaman zaman hi\u00e7bir hekime dan\u0131\u015fmadan, kendi kendilerine tan\u0131 koyduklar\u0131 gl\u00fcten duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u0130BS yak\u0131nmalar\u0131n\u0131 gidermek veya v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in bu diyete b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6stermektedir. Bu nedenle, gl\u00fctensiz diyet pazar\u0131 ciddi d\u00fczeylerde artm\u0131\u015ft\u0131r. Gl\u00fctensiz beslenme modelini sizler de duymu\u015f, belki de uygulam\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r. Marketlerde \u00fcr\u00fcnler \u00fczerindeki \u2018\u2019gl\u00fctensiz\u2019\u2019 \u2018\u2019gluten free\u2019\u2019 uyar\u0131lar\u0131 da mutlaka bir \u00e7o\u011funuzun dikkatinizi \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Fakat <strong>gl\u00fctensiz beslenme<\/strong>, baz\u0131lar\u0131m\u0131z i\u00e7in moda bir diyetten \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r. Beslenmenin, ya\u015fam\u0131n en temel ihtiya\u00e7lar\u0131ndan biri oldu\u011funu ve sosyal hayat\u0131m\u0131z\u0131n da neredeyse her an\u0131n\u0131 etkileyen s\u00fcrekli bir eylem oldu\u011funu biliyoruz. Peki toplumun her kesiminde, belki s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131zda, belki i\u015f yerimizde olan \u00e7\u00f6lyak hastas\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131nda m\u0131y\u0131z? Her ya\u015fta ortaya \u00e7\u0131kabilen ve belki bize de pek uzak olmayan \u00e7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne kadar biliyoruz?<\/p>\n<p>Bug\u00fcn b\u00f6yle \u00f6zel bir g\u00fcnde, bir beslenme uzman\u0131 olarak sizleri \u00e7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bilgilendirmek ve fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmak istiyorum. Asl\u0131nda hastal\u0131k demek istemiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u00f6lyak bir hastal\u0131ktan ziyade bir ya\u015fam bi\u00e7imidir. Tabi bu beslenme protokol\u00fc olduk\u00e7a dikkat, emek ve ya\u015fam boyu s\u00fcrece\u011fi i\u00e7in de s\u00fcreklilik istiyor. Elbette zorluklar\u0131 var fakat ne mutlu ki elimizde beslenme gibi g\u00fc\u00e7 var.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gluten_nedir\"><\/span><strong>Gl\u00fcten nedir?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Gl\u00fctenin ve gliadin protein fraksiyonlar\u0131ndan olu\u015fan gl\u00fcten, asl\u0131nda bu\u011fday, arpa, \u00e7avdar gibi tah\u0131llarda bulunan bir depo proteinidir. Hamurun yap\u0131\u015fkan, viskoelastik \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra hamurun fermantasyon\/mayalanma s\u00fcresince gaz tutabilme yetene\u011finden de sorumludur ve \u00e7o\u011fu f\u0131r\u0131nc\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcn\u00fcnde g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f ve ekmek i\u00e7i yap\u0131s\u0131na katk\u0131da bulunur.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10739\" aria-describedby=\"caption-attachment-10739\" style=\"width: 626px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-10739\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/colyak-beslenme-onerileri.jpg?resize=626%2C457&#038;ssl=1\" alt=\"\u00c7\u00f6lyak beslenme \u00f6nerileri\" width=\"626\" height=\"457\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/colyak-beslenme-onerileri.jpg?w=626&amp;ssl=1 626w, https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/colyak-beslenme-onerileri.jpg?resize=300%2C219&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 626px) 100vw, 626px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-10739\" class=\"wp-caption-text\">\u00c7\u00f6lyak beslenme \u00f6nerileri<\/figcaption><\/figure>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Colyak_nedir\"><\/span><strong>\u00c7\u00f6lyak nedir?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 (ya da Gl\u00fcten Enteropatisi), gl\u00fcten \u00a0proteine kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131k geli\u015fmesi ile ba\u011f\u0131rsaklardaki sindirimi sa\u011flayan villus (t\u00fcys\u00fc olu\u015fumlar) denilen yap\u0131lar\u0131n bozulmas\u0131na sebep olan ve dolay\u0131s\u0131yla da yiyeceklerdeki besinin emilmesini engelleyen, ince ba\u011f\u0131rsakta \u00e7e\u015fitli hasarlar olu\u015fturan bir sindirim sistemi hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, genetik yatk\u0131nl\u0131k, \u00f6zg\u00fcl \u00e7evresel fakt\u00f6rlerle temas ve imm\u00fcnolojik mekanizmalar sonucu ki\u015finin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde kendi v\u00fccuduna sald\u0131rmas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan otoimm\u00fcn bir hastal\u0131kt\u0131r. Temelde ince ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131 etkilese de, klinik \u00f6zellikleri ve semptomlar\u0131 ile yelpazesi \u00e7ok geni\u015ftir. Her ya\u015f grubunda, her \u0131rkta ve her iki cinste de g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Colyak_hastaligi_belirtileri_nelerdir\"><\/span><strong>\u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 belirtileri nelerdir?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Genetik bir yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131z varsa (1. derece akrabalarda \u00e7\u00f6lyak), gl\u00fcten (bu\u011fday, arpa, \u00e7avdar ve yulafta bulunan bir protein) t\u00fcketti\u011finizde sa\u011fl\u0131k problemleri ya\u015f\u0131yorsan\u0131z ve a\u015fa\u011f\u0131daki belirtilerden bir veya birka\u00e7 tanesi sizde varsa, uzman bir gastroenterolo\u011fa gitmenizi tavsiye ederim.<\/p>\n<ul>\n<li>Kar\u0131n b\u00f6lgesinde \u00f6ne do\u011fru \u015fi\u015fkinlik<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/cocuk\/cocuklarda-buyume-geriligi-neden-olur\/\"><strong>B\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi<\/strong><\/a><\/li>\n<li>Ya\u015fa g\u00f6re kilo azl\u0131\u011f\u0131, kilo alamama ve boy uzamas\u0131nda yava\u015flama<\/li>\n<li>Kas zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<li>Kans\u0131zl\u0131k<\/li>\n<li>D\u0131\u015fk\u0131da anormallik, b\u00fcy\u00fck tuvalet ihtiyac\u0131 artmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Kusma, bezginlik, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, gaz \u015fikayetleri<\/li>\n<li>A\u011f\u0131z i\u00e7inde olu\u015fan aftlar<\/li>\n<li>Eklem ve kemik a\u011fr\u0131lar\u0131<\/li>\n<li>Ciltte ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6k\u00fcnt\u00fcler<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bunlara ek olarak, kronik yorgunluk, a\u00e7\u0131klanamayan v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kayb\u0131, a\u00e7\u0131klanamayan demir, B12 vitamini veya folat eksikli\u011fi, Tip 1 diyabet, otoimm\u00fcn tiroid hastal\u0131klar\u0131, \u0130rritabl ba\u011f\u0131rsak sendromu, k\u0131s\u0131rl\u0131k, tekrarlayan d\u00fc\u015f\u00fckler, a\u00e7\u0131klanamayan n\u00f6rolojik semptomlar, sinirlilik, nedeni bilinmeyen karaci\u011fer enzimlerinde art\u0131\u015f gibi durumlarda \u00e7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 riski bak\u0131m\u0131ndan dikkatli olman\u0131z\u0131 ve taranman\u0131z\u0131 \u00f6neririm.<\/p>\n<p><strong>Okumal\u0131s\u0131n\u0131z: <a href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/beslenme\/cocuklarda-istahsizlik-nedenleri-ve-tedavisi\/\">\u00c7ocuklarda i\u015ftahs\u0131zl\u0131k nedenleri ve tedavisi<\/a><\/strong><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Colyak_hastaligi_teshisi_nasil_yapilir\"><\/span><strong>\u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 te\u015fhisi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>\u00c7\u00f6lyak, her ya\u015fta te\u015fhis edilebilmekle birlikte te\u015fhisi zor olan hastal\u0131klardan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirtiler \u00e7o\u011funlukla ili\u015fkili bir ba\u015fka hastal\u0131\u011f\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. \u00d6rne\u011fin erken osteoporoz, kans\u0131zl\u0131k, te\u015fhis edilmemi\u015f laktoz alerjisi gibi hastal\u0131klarla benzer belirtiler g\u00f6sterdi\u011finden kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir. \u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131nda erken tan\u0131 \u00f6zellikle \u00e7ocuklarda b\u00fcy\u00fcmenin olumsuz etkilenmemesi ve uzun d\u00f6nem komplikasyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinde \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir\u00e7ok de\u011fi\u015fimlere neden olmaktad\u0131r. Te\u015fhis y\u00f6ntemlerinden kan testleri serolojik \u00f6zel testler\u00a0 (AGA, EMA) ile \u00f6n tan\u0131 konmakta ancak\u00a0<em>kesin tan\u0131 ince ba\u011f\u0131rsak biyopsisi ile konmaktad\u0131r. <\/em><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Colyak_beslenme_tedavisi_nasil_yapilir\"><\/span><strong>\u00c7\u00f6lyak beslenme tedavisi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><em>Yukar\u0131da da bahsetti\u011fim gibi, \u00e7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131nda<\/em> etkin oldu\u011fu bilinen tek tedavi, gl\u00fctenin \u00f6m\u00fcr boyu diyetten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 yani \u2018\u2019<strong>gl\u00fctensiz diyet<\/strong>\u2019\u2019tir. Do\u011fru planlanm\u0131\u015f bir gl\u00fctensiz diyet ile olu\u015fabilecek enerji ve besin \u00f6gesi yetersizli\u011fi ve dengesizli\u011fi \u00f6nlenebilmektedir. Gl\u00fctensiz diyet uygulanmas\u0131ndaki ama\u00e7, hastal\u0131\u011f\u0131n var olan semptomlar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak veya \u00f6nlemek ve hastalar\u0131n ya\u015fam kalitelerini artt\u0131rmakt\u0131r. Gl\u00fctensiz s\u0131k\u0131 bir diyetin uygulanmas\u0131 s\u00fcresince \u00e7\u00f6lyak hastas\u0131n\u0131n genellikle bir \u015fikayeti olmaz. Beslenme tarz\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesinin ve diyetin s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan d\u00fczle\u015fen ince ba\u011f\u0131rsak y\u00fczeyi normal \u015feklini ve i\u015flevini tekrar kazanmaktad\u0131r. \u015eikayetlerin tamamen kaybolma s\u00fcresi ince ba\u011f\u0131rsaktaki tahribat derecesi, hastan\u0131n ya\u015f\u0131, ve di\u011fer fakt\u00f6rlere g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilmekle birlikte genelde k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde \u015fikayetler belirgin \u015fekilde azalmaktad\u0131r.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%8DGlutensiz_diyet\"><\/span><strong>&#x200d;Gl\u00fctensiz diyet<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Gl\u00fctensiz diyet; bu\u011fday, \u00e7avdar, arpa ve yulaf i\u00e7eren t\u00fcm g\u0131dalar\u0131n (hububat, makarna ve bir\u00e7ok i\u015flenmi\u015f g\u0131da), gl\u00fcten ile \u00e7apraz bula\u015fmas\u0131 olabilecek g\u0131da ve g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin t\u00fcketilmedi\u011fi, dikkat ve etiket okuma gerektiren kapsaml\u0131 bir beslenme protokol\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok az miktarda al\u0131nan gl\u00fcten bile ba\u011f\u0131rsaklardaki tahribat\u0131n tekrarlamas\u0131na neden olaca\u011f\u0131 i\u00e7in her zaman \u00e7ok dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. \u0130hmal ve ihlal beslenme yetersizliklerine ve hastal\u0131\u011f\u0131n seyrinde ciddi problemlere neden olabilmektedir. Gl\u00fctensiz diyette yer alan serbest, sak\u0131ncal\u0131 ve kontrol edilmesi gereken besinlerin neler oldu\u011funun \u00e7\u00f6lyak hastalar\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan iyi bilinmesi gerekir. Ek olarak, \u00e7\u00f6lyak hastalar\u0131n\u0131n besinlerdeki gl\u00fctene hassasiyet d\u00fczeyleri farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Baz\u0131 hastalar eser miktardaki gl\u00fcteni tolere edemezken, baz\u0131lar\u0131 daha b\u00fcy\u00fck miktarlarda gl\u00fcteni tolere edebilmektedirler.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Colyak_hastalari_icin_beslenme_onerileri\"><\/span><strong>\u00c7\u00f6lyak hastalar\u0131 i\u00e7in beslenme \u00f6nerileri\u00a0<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Peki \u00e7\u00f6lyak hastalar\u0131 nas\u0131l beslenmeli, hangi besinleri t\u00fcketmeli, hangi besinleri t\u00fcketmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sakincali_besinler\"><\/span><strong>Sak\u0131ncal\u0131 besinler<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u00c7\u00f6lyak hastalar\u0131n\u0131n yememesi gereken sak\u0131ncal\u0131 besinleri \u015fu \u015fekilde \u00f6zetleyebiliriz:<\/p>\n<p><strong>Tah\u0131llar:<\/strong> Bu\u011fday, arpa, \u00e7avdar, yulaf ve bu besinlerden kullan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015f t\u00fcm \u00fcr\u00fcnler, ni\u015fasta, irmik, bulgur, kuskus, eri\u015fte, makarna, ekmek, bu\u011fday unu, \u00e7avdar, \u00e7avdar unu, \u00e7avdar ekme\u011fi, arpa, yulaf, k\u0131z\u0131l bu\u011fday, kahvalt\u0131l\u0131k gevrekler, simit, kraker, pasta, b\u00f6rek, \u00e7\u00f6rek gibi pastac\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnleri, dondurma k\u00fclah\u0131 vb. (Yulaf ile ilgili veriler h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Yulaf\u0131n \u00e7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131nda zararl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bilgiler olsa da, \u00fcretim ve i\u015flenme a\u015famalar\u0131nda di\u011fer tah\u0131llar ile temas etme\/kontaminasyon riski y\u00fcksektir)<\/p>\n<p><strong>\u00c7orbalar:<\/strong> \u015eehriye \u00e7orba, un \u00e7orbas\u0131, tarhana \u00e7orba, d\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7orba, unlu domates \u00e7orba, eri\u015fte \u00e7orba, her t\u00fcrl\u00fc haz\u0131r \u00e7orba vb.<\/p>\n<p><strong>Kurubaklagiller:<\/strong> Konserve edilmi\u015f kurubaklagil yemekleri<\/p>\n<p><strong>Sebze-Meyveler:<\/strong> Dondurulmadan \u00f6nce herhangi bir i\u015fleme tabi tutulan sebzeler (be\u015famel soslu salata vb.), \u00f6n i\u015flem yap\u0131larak t\u00fcketime haz\u0131r olan sebzeler (dondurulmu\u015f patates k\u0131zartmas\u0131 gibi), meyveli jelibon, her t\u00fcrl\u00fc i\u015fleme tabi tutulan \u015fekerlemeler, i\u00e7eri\u011fi bilinmeyen end\u00fcstriyel meyveler\/meyve sular\u0131 vb.<\/p>\n<p><strong>S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri:<\/strong> Tah\u0131l ve\/veya t\u00fcrevi i\u00e7eren s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, s\u00fct tozlar\u0131, zenginle\u015ftirilmi\u015f \u00e7ocuk yo\u011furtlar\u0131, tah\u0131ll\u0131 yo\u011furtlar, baz\u0131 dondurma \u00e7e\u015fitleri vb.<\/p>\n<p><strong>Et ve et \u00fcr\u00fcnleri:<\/strong> Pane ile haz\u0131rlanm\u0131\u015f et \u00fcr\u00fcnleri, sosis, salam, sucuk, konserve et, haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131nda un ve di\u011fer tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri ile temas eden her t\u00fcrl\u00fc et, tavuk, bal\u0131k ve bunlar kullan\u0131larak haz\u0131rlanan k\u00f6fteler, soslanm\u0131\u015f etler, ekmek eklenmi\u015f k\u00f6fte, bulgurlu ve k\u0131ymal\u0131 Yemekler, unla k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f bal\u0131k vb.<\/p>\n<p><strong>Di\u011fer:<\/strong> Hardal, soya sosu, pudra \u015fekeri kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131, haz\u0131r pasta kremalar\u0131, \u015fekerlemeler, \u015fekerli sak\u0131zlar, s\u0131cak \u00e7ikolata, gl\u00fcten i\u00e7eren \u00e7ikolatalar, aromal\u0131 kahve, tah\u0131l ile fermente edilmi\u015f i\u00e7ecekler (boza gibi) malt i\u00e7ecekleri (bira, viski, y\u00fcksek alkoll\u00fc i\u00e7ecekler), haz\u0131r lezzet-k\u0131vam vericiler, g\u0131da boyalar\u0131, haz\u0131r soslar, haz\u0131r bulyonlar, haz\u0131r sal\u00e7a, ket\u00e7ap, her t\u00fcrl\u00fc g\u0131da boyas\u0131, soslama, tuzlama gibi \u00f6n i\u015flem uygulanan \u00e7erezler<\/p>\n<p>Kontrol edilmesi gereken riskli besinler: G\u0131dalar\u0131n etiket bilgilerinde modifiye ni\u015fasta, hidrolize bitki proteini, meyan k\u00f6k\u00fc olmas\u0131 halinde gl\u00fcten sorgulanmal\u0131d\u0131r. konserve edilmi\u015f etler, aromal\u0131 veya donmu\u015f yo\u011furtlar, soslar, aroma vericiler, baharatlar, paketli \u00fcr\u00fcnler, havayla kurutulmu\u015f tuzlanm\u0131\u015f etler.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Serbest_besinler\"><\/span><strong>Serbest besinler<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>(gl\u00fcten ile i\u015flem g\u00f6rmemi\u015f veya \u00e7arpraz bula\u015fma riski olmayan \u00e7e\u015fitleri)<\/p>\n<p><strong>Tah\u0131llar:<\/strong> Pirin\u00e7, pirin\u00e7 unu, m\u0131s\u0131r, m\u0131s\u0131r unu, m\u0131s\u0131r ekme\u011fi, karabu\u011fday, kinoa, amarant, nohut unu gibi kurubaklagil unlar\u0131, badem unu gibi kuruyemi\u015f unlar\u0131, gl\u00fctensiz unlar ve bunlar kullan\u0131larak haz\u0131rlanan besinler<\/p>\n<p><strong>Kuru baklagiller:<\/strong> T\u00fcm kuru baklagiller<\/p>\n<p><strong>Sebzeler: <\/strong>T\u00fcm sebzeler, ev yap\u0131m\u0131 sebze cipsleri<\/p>\n<p><strong>Meyveler:<\/strong> T\u00fcm meyveler, kuru meyveler, ev yap\u0131m\u0131 meyve suyu<\/p>\n<p><strong>Ya\u011flar:<\/strong> T\u00fcm ya\u011flar ve ya\u011fl\u0131 tohumlar (f\u0131nd\u0131k, f\u0131st\u0131k, ceviz vb)<\/p>\n<p><strong>S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri:<\/strong> Ek i\u015flem g\u00f6rmemi\u015f her t\u00fcrl\u00fc s\u00fct, ayran, peynir ,kefir, yo\u011furt gibi s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, gl\u00fctensiz un ile yap\u0131lan s\u00fctl\u00fc tatl\u0131lar<\/p>\n<p><strong>Et ve et \u00fcr\u00fcnleri<\/strong>: Sade, unsuz, sossuz k\u0131rm\u0131z\u0131 et, tavuk, bal\u0131k, di\u011fer deniz \u00fcr\u00fcnleri, yumurta<\/p>\n<p><strong>Di\u011fer: <\/strong>Sirke, limon, baharatlar, ev sal\u00e7as\u0131, domates suyu, tur\u015fu, salamura, ho\u015faf, komposto, \u0131hlamur, \u00e7ay, limonata, soda, gazl\u0131 i\u00e7ecekler, \u00e7ekilmi\u015f kahve, filtre kahve, saf kakao, \u015feker, bal<\/p>\n<p><strong>Okumal\u0131s\u0131n\u0131z: <a href=\"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/beslenme\/cocuklara-ozel-beslenme-onerileri\/\">\u00c7ocuklara \u00f6zel beslenme \u00f6nerileri\u00a0<\/a><\/strong><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dikkat_edilmesi_gereken_diger_durumlar\"><\/span><strong>Dikkat edilmesi gereken di\u011fer durumlar<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Etiket Okuma:<\/strong> Gl\u00fctensiz beslenmenin temel ta\u015f\u0131d\u0131r. \u00d6nerilen gl\u00fctensiz g\u0131da maddeleri sat\u0131n al\u0131n\u0131rken \u00fcr\u00fcn etiketini okumak olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Etiket bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn kimli\u011fi oldu\u011fu i\u00e7in, a\u00e7\u0131kta sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnler al\u0131n\u0131rken dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. Etikette \u201cgl\u00fctensiz\u201d ifadesinin, \u201cgl\u00fcten i\u00e7ermez\u201d yaz\u0131s\u0131n\u0131n bulunmas\u0131na veya \u201c\u00fczeri \u00e7izilmi\u015f ba\u015fak\u201d sembol\u00fc olmas\u0131na dikkat edilmelidir.<\/p>\n<p><strong>\u00c7apraz Bula\u015fma:<\/strong> Besinlerin tarladan ticari \u00fcr\u00fcn haline gelene kadar olan t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda dikkat edilmesi \u00f6nemlidir. Gl\u00fcten g\u0131da end\u00fcstrisinde \u00e7ok yayg\u0131n kullan\u0131lan maddedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu\u011fday unu pek \u00e7ok besinin i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. Gl\u00fctensiz \u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u015flendi\u011fi fabrikalarda \u00f6nceden di\u011fer tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri i\u015flenmi\u015f olup, \u00e7apraz bula\u015fma\/kontaminasyon geli\u015febildi\u011fi i\u00e7in kullan\u0131lacak malzemelerin gl\u00fcten i\u00e7ermedi\u011fi kontrol edilmelidir. K\u0131zartma ya\u011f\u0131 tekrar kullan\u0131l\u0131yorsa gl\u00fctensiz besinler i\u00e7in kullan\u0131lan ya\u011f ayr\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Kaynatma suyu ve yemeklere eklenen suyun \u00fczeri kapal\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Evde de gl\u00fctensiz besinler etiketlenmeli ve gl\u00fcten i\u00e7eren besinlerden daha \u00fcst raflarda bulundurulmal\u0131d\u0131r. \u00a0Her kullan\u0131mdan \u00f6nce mutfak ara\u00e7 gere\u00e7leri iyi temizlenmeli ya da ayr\u0131 ara\u00e7 gere\u00e7 kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Besinler ayr\u0131 alanda haz\u0131rlanmal\u0131 ya da ayn\u0131 alan kullan\u0131lacaksa iyice temizlenmeli, \u00f6nce gl\u00fctensiz besinler pi\u015firilmelidir. Ev d\u0131\u015f\u0131nda yemek yerken, yemeklerin haz\u0131rlanmas\u0131nda kullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnler iyice sorgulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Besin Olmayan Gl\u00fcten Kaynaklar\u0131:<\/strong> Besin destekleri, suplementler, ila\u00e7lar, karton bardaklar, di\u015f macunu, ruj gibi kozmetik \u00fcr\u00fcnleri, postalama pullar\u0131, gargara t\u00fcrleri gl\u00fcten i\u00e7erebilmektedir. \u0130la\u00e7 end\u00fcstrisinde m\u0131s\u0131r ni\u015fastas\u0131, patates ni\u015fastas\u0131, bu\u011fday unu ve bu\u011fday ni\u015fastas\u0131 kullan\u0131labilmektedir. Sa\u00e7 ve cilt \u00fcr\u00fcnlerinde bu\u011fday, yulaf ve \u00e7avdar kaynakl\u0131 baz\u0131 molek\u00fcller kullan\u0131labilir. <strong>Etiketinde \u201cbu\u011fday unu i\u00e7ermektedir\u201d<\/strong> yazan \u00fcr\u00fcnler kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Colyak_hastalari_icin_destek\"><\/span><strong>\u00c7\u00f6lyak hastalar\u0131 i\u00e7in destek\u00a0<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan STK\u2019lar, \u00dcniversiteler ve \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015f birli\u011finde haz\u0131rlanan \u201cEri\u015fkin Baz\u0131 Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 ve \u00c7\u00f6lyak Hastal\u0131\u011f\u0131 Kontrol Program\u0131 2019-2023\u201d kapsam\u0131nda hastalar\u0131n uygun \u00fcr\u00fcnlere ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131; \u00e7\u00f6lyak hastalar\u0131 i\u00e7in marketlerde, halka a\u00e7\u0131k yerlerde ve AVM\u2019lerde uygun g\u0131da sat\u0131\u015f noktalar\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 ve fark\u0131ndal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam etmektedir. Ayr\u0131ca, \u00e7\u00f6lyak hastas\u0131 iseniz, gl\u00fctensiz \u00fcr\u00fcn yelpazesini detayl\u0131 g\u00f6rmek,\u00a0 hangi besinlerin ve marka \u00fcr\u00fcnlerinin sizler i\u00e7in g\u00fcvenli oldu\u011funu detayl\u0131 \u00f6\u011frenmek ve di\u011fer \u00e7\u00f6lyak hastalar\u0131n\u0131n deneyimlerini payla\u015fmak i\u00e7in doktor, diyetisyen ve psikolog gibi uzman deste\u011finin yan\u0131nda <a href=\"https:\/\/saglik.gov.tr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 web sitesi<\/strong><\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.colyak.org.tr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u00c7\u00f6lyakla Ya\u015fam Derne\u011fi<\/strong><\/a> gibi \u00e7e\u015fitli derneklerden ve platformlardan destek alabilirsiniz.<\/p>\n<p>\u00c7\u00f6lyak hastalar\u0131n\u0131 bilgilendirmek ve toplum fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 ile ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bu yaz\u0131m ile, hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ok \u00e7\u00f6lyak hastas\u0131 arkada\u015f\u0131m\u0131za ne ikram edebilece\u011fimiz ve edemeyece\u011fimiz konusunda bile bir bilin\u00e7 sa\u011flayabilmek ve benzer \u015fikayetlerden muzdaripseniz test yapt\u0131rman\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan sizleri y\u00f6nlendirmi\u015f olmak isterim. Ayr\u0131ca yaz\u0131m\u0131 okuyan yeni te\u015fhis alm\u0131\u015f bir \u00e7\u00f6lyak hastas\u0131 iseniz, ne mutlu ki tedavisinin beslenme oldu\u011fu ve ya\u015fam bi\u00e7imi de\u011fi\u015fikli\u011fi ile semptomlar\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 bir hastal\u0131k oldu\u011fu ve can\u0131n\u0131z\u0131 hi\u00e7 s\u0131kmaman\u0131z\u0131 \u00f6neririm. Size doktorunuz, diyetisyeniniz ve gerekti\u011finde di\u011fer uzman ki\u015filer yol g\u00f6sterecek ve bu s\u00fcreci en do\u011fru \u015fekilde y\u00f6netmenizi \u00f6\u011fretecektir.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131kla ve sevgiyle kal\u0131n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn 9 May\u0131s D\u00fcnya \u00c7\u00f6lyak G\u00fcn\u00fc! \u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131ndan beslenme tedavisi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r? \u00c7\u00f6lyakl\u0131 \u00e7ocu\u011fun beslenmesi nas\u0131l olmal\u0131? Diyetisyen \u0130rem U\u011fur, \u00e7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 ve gl\u00fctensiz beslenme ile ilgili merak edilenleri yazd\u0131!&#8230; \u00c7\u00f6lyak hastal\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda merak edilenler Son y\u0131llarda, ABD\u2019den ba\u015flayarak t\u00fcm d\u00fcnyaya h\u0131zla yay\u0131lan \u201cgl\u00fctensiz beslenme\u201d ak\u0131m\u0131 son derece pop\u00fcler bir hale gelmi\u015ftir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filer de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":140,"featured_media":10738,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-10736","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-beslenme"},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/colyakli-cocugun-beslenmesi-nasil-olmali.jpg?fit=626%2C417&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/140"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10736"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10736\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annebebekkulubu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}